Нобеловата награда за физиологија или медицина за 2026 година им беше доделена на научниците Карл Дајсерот, Петер Хегеман и Георг Нагел. Тие беа наградени за откритија поврзани со јонски канали контролирани од светлина и за оптогенетиката.
Што е оптогенетика?
Оптогенетиката е метод што им овозможува на научниците да користат светлина за вклучување и исклучување на активноста на одредени нервни клетки. Ова им овозможува со голема прецизност да проучуваат како поединечни групи на неврони влијаат врз функцијата на мозокот, однесувањето, емоциите и другите процеси.
Преку нивното истражување на протеини чувствителни на светлина кај едноклеточните алги, Хегеман и Нагел помогнаа да се откријат јонски канали кои реагираат на светлина. Дајсерот подоцна ги примени овие механизми врз нервните клетки, овозможувајќи нивна контрола со помош на светлосни импулси. Овие откритија ги поставија темелите на оптогенетиката, која стана клучна алатка во современата невронаука.
Тројцата лауреати ќе ја поделат паричната награда од 12 милиони шведски круни, или приближно 1,1 милион евра. Нобеловата награда за медицина е првата од овогодишните Нобелови награди што е објавена, а добитникот на наградата за физика треба да биде соопштен во вторник.