Словачкиот премиер Роберт Фицо се закани дека ќе го прекине снабдувањето со електрична енергија за Украина ако Киев во рок од два дена не преземе чекори за обновување на транзитот на руска нафта кон Словачка преку украинска територија. Испораките преку нафтоводот „Дружба“ се прекинати речиси еден месец.
„Словачка е горда и суверена земја. Доколку испораките на нафта во Словачка не се обноват во понеделник, ќе побарам од СЕПС (словачки систем за пренос на електрична енергија – компанијата што управува со мрежата за пренос на електрична енергија во Словачка) да ги прекине испораките на електрична енергија во Украина“, напиша Фицо на Фејсбук.
Словачка и Унгарија се единствените две членки на ЕУ кои сè уште се потпираат на значителни количини руска нафта што доаѓа преку „Дружба“ низ Украина. Фицо посочи дека за стабилизирање на украинскиот енергетски систем во јануари било потребно да се испорача двојно повеќе електрична енергија отколку за целата 2025 година.
„Западот можеби нема да се спротивстави на саботажата на гасоводот Северен тек, но Словачка не може да ги перципира словачко-украинските односи како еднонасочен билет, корисен само за Украина“, вели Фицо.
Тој додаде дека прекинот на испораките на гас предизвикал штета од 500 милиони евра, а прекинот на транзитот на нафта создал уште поголеми штети и логистички проблеми.
„Со оглед на неприфатливиот став на (украинскиот претседател Володимир Зеленски) кон Словачка како непријателска земја, ја сметам одлуката да не се приклучиме кон воениот заем за Украина во износ од 90 милијарди евра како апсолутно исправна“, додаде Фицо.
Во меѓувреме, Унгарија се закани со блокирање на вонредниот заем од 90 милијарди евра од ЕУ за Украина, обвинувајќи го Киев за „уцена“ поради оштетениот нафтовод. Испораката на руска нафта преку „Дружба“ е прекината од 27 јануари, кога, според Киев, руски напад со беспилотни летала ја погодил опремата на нафтоводот во Западна Украина.
Украина предложи алтернативни транзитни рути, вклучувајќи транспорт преку украинскиот систем за нафта или по море, со можност за користење на нафтоводот Одеса–Броди.
„Украина постојано ја повторува својата континуирана подготвеност да обезбеди транспорт на нафта во рамките на расположивата законска рамка“, се наведува во писмо на украинската мисија во ЕУ.
Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто изјави дека Киев, Брисел и опозициските сили работат координирано за да го прекинат снабдувањето со енергија од политички причини и додаде дека Будимпешта ќе го блокира заемот од 90 милијарди евра додека не се обнови транзитот на нафта.
„Го блокираме заемот од 90 милијарди евра од ЕУ за Украина додека не се обнови транзитот на нафта до Унгарија преку нафтоводот ‘Дружба’“, напиша Сијарто на Икс.