КРИЗА ВО АВИОНСКИОТ СООБРАЌАЈ НИЗ ЕВРОПА: Авиокомпаниите со проблем за снабдувањето со гориво?

Ормутскиот теснец станува закана за авионската летна сезона

Недостигот на авионско гориво во Европа веќе не се смета за далечно сценарио, туку за конкретен ризик во пресрет на летната сезона. Аеродромскиот сектор во Европската Унија предупреди дека, доколку сообраќајот низ Ормутскиот теснец не се стабилизира во следните три недели, може да се појави системски недостиг на керозин. Според писмото на ACI Europe, за кое прво објавија Financial Times и Euronews, проблемот повеќе не се сведува само на ценовниот притисок, туку и на физичката достапност на горивото за авиосообраќајот, во момент кога европскиот туризам влегува во најважниот дел од годината.

Силна зависност од Ормутскиот теснец

Причината за загриженоста е во високата зависност на Европа и Обединетото Кралство од увоз на авионско гориво што минува низ Ормутскиот теснец. Според Euronews, најмалку 42 проценти од вкупниот поморски увоз на овој енергенс за ЕУ-27 и Велика Британија се одвива токму преку оваа рута. Истите анализи покажуваат дека ефективното затворање на Ормут веќе оттурнало повеќе од 20 проценти од вообичаеното глобално поморско снабдување со керозин. Тоа значи дека Европа не се соочува со криза поради шпекулации, туку поради реално нарушување на клучната артерија за снабдување.

Ограничувања на аеродромите во Италија

Предупредувањата веќе добиваат и конкретна потврда на терен. Во северна Италија, четири аеродроми — Милано Линате, Болоња, Венеција и Тревизо — воведоа ограничувања за точење гориво поради значително намалени резерви. Приоритет е даден на медицински, државни и подолги летови, додека за дел од пократките линии се воведени лимити. Euronews пренесе и дека последниот танкер натоварен со керозин од Персискиот Залив требало да пристигне во Европа на 9 април, што дополнително ја засилува неизвесноста за следниот период.

Последиците веќе се чувствуваат во сообраќајот

Пошироката слика покажува дека кризата веќе има директно влијание врз европската авијација. EUROCONTROL објави дека од почетокот на кризата летовите меѓу Европа и Блискиот Исток се намалени за 59 проценти, додека околу 1.150 летови дневно се пренасочуваат за да ја избегнат зоната на конфликт. Тоа носи подолги рути, поголема потрошувачка и повисоки трошоци. Со тоа, дури и таму каде што авиосообраќајот сè уште се одвива, последиците од кризата веќе се чувствуваат преку поскапа логистика и растечка ранливост на европскиот авио-систем.

Овој развој на настаните отвора и непријатни политички прашања за Брисел, бидејќи Европа влегува во летниот шпиц со веќе позната слабост — силна зависност од надворешни енергетски рути и ограничен простор за брза замена на снабдувањето. Аеродромите предупредуваат, авиокомпаниите ги бројат наредните недели, а континентот повторно се соочува со истата лекција: кога Ормутскиот теснец ќе се затвори, кризата многу брзо се прелева и врз европските писти.