Конвекција под ледената површина
Под ледената покривка на Гренланд се одвива процес што ја открива скриената динамика на мразот. Научниците забележале необични формации, слични на столбови и вртлози, што е опишано како „тенџере со зовриена тестенина“.
Овие структури за прв пат биле забележани во 2014 година со радарско снимање, но нивното потекло долго време било мистерија. Новото истражување сугерира дека станува збор за термичка конвекција – потоплите делови се креваат, а постудените тонат, создавајќи бавен, кружен тек.
„Обично мислиме за мразот како за цврста и неподвижна материја“, вели професорот Андреас Борн од Универзитетот во Берген. „Откритието дека делови од ледената покривка се подложени на конвекција е навистина фасцинантно.“
Модели и анализи
Научниците веруваат дека овие структура се формираат илјадници години под влијание на топлина од внатрешноста на Земјата. Иако звучи противинтуитивно, мразот е многу „помек“ отколку што изгледа.
За да ја проверат хипотезата, истражувачите создадоа дигитален модел на ледената покривка, користејќи симулации слични на оние за движењето на Земјината обвивка. Кога прилагодиле параметри како дебелина и структура на мразот, моделот почнал да формира растечки столбови и вртлози, слични на оние под Гренланд.
Импликации за климатските промени
Ледената покривка на Гренланд покрива повеќе од 1,7 милиони квадратни километри. Целосното топење би покачило нивото на морето за повеќе од седум метри.
Истражувањата покажуваат дека топењето се забрзува: количината вода од топење значително се зголемила во последните децении.
„Гренланд денес забележува почести и посилни епизоди на екстремно топење отколку порано“, предупредуваат научниците.
Еден од клучните заклучоци е дека мразот е веројатно помек и почувствителен на притисок отколку што се веруваше претходно. Подобар увид во однесувањето на мразот овозможува поточни предвидувања за топењето и влијанието врз покачувањето на морето.
Научниците потенцираат дека овие структура сами по себе не значат дека Гренланд ќе се стопи побрзо отколку што се очекува.
„Овие формации се повеќе како фосили од минатите климатски услови – остатоци од постабилен мраз од леденото доба“, објаснуваат авторите.
Истражувачите истакнуваат дека откритија како ова ја прошируваат нашата познаеност за процесите што ја обликуваат планетата и помагаат подобро да се разбере иднината на климатските промени.