ПРОЛЕТЕН УМОР: Зошто телото се чувствува исцрпено кога времето се подобрува

Биолошките промени по зимата влијаат врз енергијата и расположението

Многу луѓе на почетокот на пролетта чувствуваат замор и пад на енергијата, иако деновите стануваат подолги, а времето потопло. Наместо очекуваното чувство на свежина и активност, кај дел од луѓето се појавуваат раздразливост, послаба концентрација и необјаснива исцрпеност.

Оваа состојба често се поврзува со промените што се случуваат во организмот по долгите зимски месеци. Телото постепено се приспособува на новите услови, а во тој процес може да се појави таканаречениот пролетен умор.

Еден од главните фактори е светлината. Во текот на зимата деновите се пократки, а изложеноста на сонце е помала. Тоа влијае врз хемиските процеси во мозокот. Во такви услови се намалува нивото на серотонин, кој е поврзан со расположението, мотивацијата и чувството на задоволство.

Во исто време се зголемува нивото на мелатонин, хормон кој го регулира сонот и ја зголемува поспаноста. Овие промени можат да го нарушат и циркадниот ритам на организмот, па телото подолго време останува во таканаречениот „зимски режим“.

Организмот постепено се приспособува на подолгите денови

Крајот на зимата за многу луѓе може да биде потежок отколку што изгледа. Во текот на неколку месеци организмот бил изложен на помалку сончева светлина, помалку физичка активност и помало создавање витамин Д.

Поради тоа се создава своевиден биолошки дисбаланс. Кога времето почнува да се подобрува и природата влегува во нов циклус, телото сѐ уште не успева веднаш да се приспособи.

Во тој период често се појавуваат изразен замор, зголемена потреба за сон и променливо расположение. Кај дел од луѓето се јавува и засилена желба за јаглехидрати.

Во медицинската литература оваа појава често се опишува како продолжен ефект на сезонското афективно нарушување или како т.н. пролетна летаргија. Тоа не значи дека убавото време нема позитивно влијание, туку дека на мозокот и на телото им е потребно одредено време за повторно да се воспостави рамнотежата меѓу серотонинот и мелатонинот.

Обично по неколку недели со подолги и посветли денови, кај многумина постепено се враќа чувството на енергија и подобро расположение.