САД и официјално се повлекоа од СЗО

Соединетите Американски Држави денеска и формално го завршија процесот на повлекување од Светската здравствена организација (СЗО), една година откако тогашниот претседател Доналд Трамп донесе одлука за излез од агенцијата на Обединетите нации со седиште во Женева.

Истек на рокот и неплатени обврски

Според договорот меѓу Соединетите Американски Држави и Светската здравствена организација, повлекувањето стапува на сила по истекот на задолжителниот едногодишен рок за известување. Иако еден од условите формално не е исполнет – целосна уплата на претходните финансиски обврски – СЗО нема механизам да ја спречи одлуката. САД не ги подмириле членарините за 2024 и 2025 година, во вкупен износ од околу 280 милиони долари.

Реакција од СЗО и последици

Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, изјави во Женева дека се надева оти Вашингтон ќе ја преиспита одлуката, оценувајќи дека повлекувањето е загуба и за САД и за глобалната заедница. Тој посочи дека не станува збор само за финансии, туку за соработка, солидарност и учество во системите за рано предупредување и координација, вклучително и подготовката на вакцините против грип.

Политички контекст и финансиски ефекти

Незадоволството на Трамп од СЗО датира од пандемијата на коронавирус, кога организацијата беше обвинета за лошо управување и злоупотреба на средства. Обидот за повлекување во неговиот прв мандат беше поништен откако Џо Бајден ја презеде функцијата, но со враќањето на Трамп во Белата куќа, финансирањето беше стопирано. Американскиот Стејт департмент не даде официјален коментар, а за НПР било потврдено дека нема да има понатамошни уплати. Поради загубата на најголемиот донатор, СЗО е принудена да воведе мерки за штедење, со намалување на персоналот и буџетот за околу 20 проценти.