Повеќе од 540 жртви од протестите во Иран, активистите стравуваат од уште поголем биланс

Бројот на загинати во протестите што со недели ја потресуваат Иран нагло се зголеми и, според последните податоци, достигна најмалку 544 лица. Новинари и организации за човекови права предупредуваат дека вистинскиот обем на насилството тешко се утврдува, бидејќи информациите од земјата излегуваат бавно и со големи ограничувања.

Драстичен пораст на жртвите и апсењата

Како што пренесува Дојче Веле, американската организација Human Rights Activists News Agency (HRANA) соопшти дека досега се уапсени повеќе од 10.600 лица. Според нивните податоци, 496 од загинатите биле демонстранти, додека 48 биле припадници на безбедносните сили. Активистите предупредуваат дека бројката на жртви најверојатно ќе продолжи да расте.

Организациите за човекови права посочуваат дека исклучувањето на интернетот и блокираните телефонски линии сериозно го отежнуваат следењето на настаните на терен. Податоците на HRANA се темелат на проверени извештаи од активисти во и надвор од Иран, додека иранската влада сè уште нема објавено официјален биланс на загинати.

Сведоштва за брутално насилство

Германско-иранската активистка Даниела Сефери за Дојче Веле изјави дека излегувањето на улица за протест претставува исклучително голем ризик за граѓаните. Таа наведе дека добиваат „ужасни извештаи за масакри“ и дека безбедносните сили директно ги таргетираат демонстрантите, па дури и влегуваат во болниците за да ги киднапираат ранетите.

Сефери истакна дека проверката на бројот на загинати и повредени е исклучително тешка поради интернет-блокадите, додавајќи дека преку Старлинк и видеа од иранските медиуми во егзил се прават обиди за потврда на информациите. Таа посочи дека може само да се претпостави дека во последните неколку дена бројот на убиени е значително поголем.

Протести, економска криза и стабилноста на режимот

Немирите започнаа кон крајот на декември во главниот град Техеран, поттикнати од сериозните економски проблеми, високата инфлација над 42 проценти и драматичниот пад на иранскиот ријал на околу 1,7 милиони за еден американски долар. Протестите брзо се проширија и во други градови низ земјата.

Иран е управуван од теократски режим од Исламската револуција во 1979 година, а сегашните протести се оценуваат како најсериозен предизвик по движењето „Жени, живот, слобода“ од 2022 година, кое избувна по смртта на Џина Махса Амини во полициски притвор.

Сепак, експертот за Блискиот Исток Даниел Герлах, главен уредник на списанието Zenith, смета дека и покрај интензитетот на протестите, режимот засега не покажува знаци на брз колапс. Според него, петте столба на Исламската Република – разузнавачките служби, Револуционерната гарда, верските лидери и судството – сè уште функционираат стабилно и не покажуваат знаци на распаѓање или преминување на страната на демонстрантите.