СЕПАК ЌЕ ИМА ИСКЛУЧОЦИ: Новата американска царина од 10% стапува во сила

Новата американска царина од 10% стапува во сила

Новата глобална царина од 10 проценти на увозот во САД, воведена од американскиот претседател Доналд Трамп, од денеска стапува во сила како дополнителна давачка покрај постојните царини според режимот „најповластена нација“ (MFN). Мерката се однесува речиси на целиот увоз, со исклучоци за одредени производи и договорни режими. Администрацијата се повикува на член 122 од Законот за трговија од 1974 година, кој му овозможува на претседателот привремено да воведе царини без одобрение од Конгресот, со ограничено времетраење од 150 дена, почнувајќи од 24 февруари во 00:01 часот по источно американско време.

Правна рамка по одлуката на Врховниот суд

Овој потег следува по пресудата на Врховен суд на САД, кој утврди дека дел од претходните пошироки царински пакети немале соодветна правна основа во законот за вонредни состојби од 1977 година. Поради тоа, Белата куќа ја пренасочи трговската политика кон основ што се повикува на платнобилансни дисбаланси и „излевање долари“ во странство, претставувајќи ја мерката како инструмент за враќање на производството во земјата.

Иако Трамп најави можност стапката да достигне 15 проценти, таква одлука засега не е донесена, но останува како потенцијална опција.

Исклучоци и реакции од бизнис-заедницата

Од новата давачка се изземени одредени критични минерали, енергија и енергетски производи, фармацевтски производи и состојки, дел од електрониката, како и одредени возила и нивни делови. Исклучоци важат и за стоки што веќе се опфатени со други царински режими, а усогласените производи од Канада и Мексико според договорот USMCA нема да бидат предмет на оваа привремена мерка.

Паралелно, Белата куќа најави продолжување на суспензијата на бесцаринскиот третман за нисковредносни пратки („de minimis“), со што се проширува опфатот и на дел од пратките што досега полесно влегуваа на американскиот пазар. Воедно, се најавуваат и нови трговски истраги по други законски основи, што може да резултира со дополнителни, насочени царински мерки.

Деловните комори и извозниците предупредуваат дека честите промени создаваат неизвесност при планирањето на договорите, цените и логистиката, особено за компаниите со долги синџири на набавки. Ефектите од мерката ќе зависат од нејзиното времетраење и од бројот на изземања по сектори и земји, а за европските економии, како и за земјите од регионот поврзани со европскиот извозен ланец, клучно ќе биде дали дополнителниот трошок ќе се префрли врз крајните цени, ќе ги намали маржите или ќе доведе до пренасочување на нарачките кон други пазари.