Во период на засилени геополитички турбуленции, Владата на Мицкоски во изминатата година испорача три јасно препознатливи дипломатски потези што ја позиционираат Македонија како стабилен партнер на Западот и водечките сили. Наместо изолирани настани, тие претставуваат конзистентна стратегија на институционално зајакнување и економско отворање. Не ги рангираме по важноста, туку од она што е последно постигнато.
1. Рамка за реципрочна трговија со Соединетите Американски Држави
Белата куќа објави заедничка изјава меѓу САД и Македонија за реципрочна трговија, со која се поставува рамка за склучување сеопфатен договор. Ваквиот билатерален договор предвидува тарифи не повисоки од 15 проценти, а за одредени производи и 0 проценти.
Во меѓувреме, Македонија ќе ги укине царините за американските индустриски и земјоделски производи, додека американската страна ќе задржи ограничени реципрочни стапки.
Дополнително, договорот опфаќа адресирање на нефискалните бариери, поддршка за гасниот интерконектор со Грција и усогласување со современите стандарди во дигиталната економија и животната средина. Овој чекор има не само економска, туку и јасна геоекономска и безбедносна димензија.
Договорот на јавноста и го презентираше министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски.
2. Затворање на пост-мониторинг дијалогот со Совет на Европа
По 26 години, Македонија излегува од засилен надзор и преминува во редовен мониторинг механизам. Оваа одлука претставува институционална потврда за напредокот во владеењето на правото, демократијата и човековите права. Во европски контекст, затворањето на пост-мониторингот има дополнителна тежина, бидејќи е тесно поврзано со критериумите релевантни за евроинтегративниот процес.
„Ова е историски момент, би рекол рамо до рамо со денот кога се прогласи независноста. Односно, Македонија веќе не е опфатена со пост мониторинг од страна на Советот на Европа. За разлика од нас, сите овие фронтранери во регионов, нели имаме фронтранери во европските интеграции или се во мониторинг или се во пост мониторинг. Пред само три-четири месеци, земја членка на ЕУ, како Бугарија, излезе од овој пост мониторинг, сега и ние излегуваме. Тоа е само признание за нивото на демократија во државата“, рече премиерот Мицкоски.
3. Стратешко партнерство со Обединетото Кралство
Третата точка ќе донесе долгорочен развој на односите со Велика Британија. Договорот со Обединетото Кралство опфаќа соработка во одбраната, инвестиции, инфраструктура и развој на човечкиот капитал. Овој договор беше испреговаран и промовиран од страна на вицепремиерот Александар Николоски.
Предвидени се заеднички иницијативи, размена на знаење и поддршка за модернизација на институциите. Со овој потег, Македонија ја проширува својата безбедносна и економска мрежа и се позиционира како доверлив партнер во поширокиот евроатлантски простор.
Сумирано, овие три потези создаваат јасна и конзистентна слика: Македонија гради стабилни институции, го зацврстува западниот курс и се позиционира како активен економски и политички партнер. Тоа не значи автоматски економски бенефити, но претставува цврста основа за подлабока интеграција, инвестиции и долгорочна стабилност.