Зеленски подготвува избори и референдум за мировен договор
Украина започнала подготовки за одржување претседателски избори паралелно со референдум за евентуален мировен договор со Русија, по притисоците од администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп гласањето да се одржи до 15 мај, во спротивно Киев би можел да остане без предложените безбедносни гаранции од САД, пренесува Фајненшл Тајмс.
Според украински и западни официјални лица, Белата куќа инсистира мировните преговори да бидат заокружени напролет, со јасен временски распоред за ставање крај на војната. Планот, како што изјави Зеленски пред новинарите, предвидува потпишување на сите документи до јуни, со цел конфликтот да заврши пред американските меѓуизбори во ноември.
Притисок од Вашингтон и условени гаранции
Американската страна, според изворите, ја условува безбедносната поддршка со постигнување поширок мировен договор, кој би можел да вклучи и територијални отстапки, особено во регионот Донбас. Иако Зеленски досега одбива да прифати отстапување територии, нагласувајќи дека Украина ќе остане на своите позиции, сигнализирал подготвеност за брза динамика доколку се постигне договор што ќе го смета за праведен.
Официјалните лица сепак предупредуваат дека роковите се неизвесни и зависат од напредокот во разговорите со рускиот претседател Владимир Путин. Разликите околу контролата врз Донбас и нуклеарната централа во Запорожје остануваат клучна пречка.
Правни и безбедносни предизвици
Според работната временска рамка, украинскиот парламент би ги разгледувал законските измени во март и април за да овозможи гласање во услови на воена состојба, која во моментов забранува национални избори. Експертите предупредуваат дека одржување избори додека стотици илјади војници се на фронтот, а милиони граѓани се раселени, може да ја доведе во прашање легитимноста на процесот.
Олха Аивазовска од киевскиот тинк-тенк ОПОРА оцени дека шест месеци подготовка се минимум, а не максимум, и посочи дека без прекин на огнот постои ризик од нарушување на гласањето, особено поради заканата од руски беспилотни летала.
Политички ризици и калкулации
Дел од украинските политичари се против избори пред постигнување траен мировен договор со силни безбедносни гаранции, предупредувајќи дека политичката конкуренција во воени услови може да ги продлабочи внатрешните поделби. Градоначалникот на Киев, Витали Кличко, изјави дека внатрешните тензии би можеле да ја ослабнат државата.
Блиски соработници на Зеленски посочуваат дека актуелниот момент може да биде најповолен за негов реизбор, особено доколку изборите се одржат заедно со референдум, што би овозможило поголема излезност и меѓународно признавање на резултатите. Сепак, предупредувањата од експертите остануваат дека пребрз процес би можел да нанесе трајна штета врз демократскиот интегритет на земјата.