Кремљ потврди дека се разгледува трилатерална средба меѓу Доналд Трамп, Владимир Путин и Си Џинпинг на претстојниот самит на АПЕК во Кина. Ако договорот биде постигнат, за првпат американскиот, рускиот и кинескиот лидер би седнале заедно на формална средба, во период на длабоки геополитички поделби и пресликување на односите меѓу големите сили.
Идејата за состанокот била разгледана во телефонскиот разговор меѓу Путин и Трамп, во кој двајцата разговарале и за можноста во разговорите да се вклучи Си. Самитот на Азиско-пацифичката економска соработка е закажан за 18 и 19 ноември во Шенжен.
Средбата засега не е договорена. Москва ја разгледува како можност, додека Белата куќа сè уште нема официјално потврдено дека Трамп ќе присуствува на самитот. Од Кремљ претходно порачаа дека за евентуалната трилатерала најпрво треба да се усогласат дневниот ред и конкретните цели на разговорите.
Доколку дојде до состанок, тој би бил без преседан. Путин, Трамп и Си досега не одржале формална трилатерална средба лице в лице. Тројцата беа присутни на самитот на Г20 во Осака во 2019 година, но тогаш имаа одделни разговори, а не заедничка средба.
Украина би била меѓу клучните теми
Војната во Украина би била едно од главните прашања на масата. Вашингтон и Москва во последните месеци повторно се обидуваат да го оживеат дипломатскиот процес за прекин на војната, но меѓу Русија и Украина и натаму постојат длабоки несогласувања, особено околу територијалните прашања.
За Трамп, средбата би била можност директно да разговара со Путин за иднината на конфликтот, но и со Си за улогата на Кина во евентуално мировно решение. Пекинг одржува блиски стратешки односи со Москва и настојува да се наметне како еден од важните центри на глобалната дипломатија.
За Путин, присуството на Си би значело дека Москва не преговара сама со Западот, додека Пекинг би добил дополнителна можност да ја зацврсти позицијата на Кина како глобална сила. Истовремено, Вашингтон, Москва и Пекинг имаат спротивставени интереси во низа области.
На маса би биле и Кина, Тајван и санкциите
Покрај Украина, разговорите би можеле да ги опфатат трговските тензии меѓу САД и Кина, санкциите против Русија, енергетиката, Тајван, нуклеарното вооружување и безбедноста во Азија.
Трамп настојува да ја намали зависноста на САД од Кина и да издејствува економски отстапки од Пекинг. Си, пак, работи на зајакнување на кинеското влијание во Азија и во Глобалниот југ. Путин ја поддржува идејата за мултиполарен свет во кој американската доминација би била значително намалена.
Токму затоа евентуалната средба не би значела создавање нов сојуз меѓу трите земји. Напротив, Трамп, Путин и Си се конкуренти во голем број области, но истовремено нивните одлуки директно влијаат врз безбедноста, економијата и политичката рамнотежа во светот.
АПЕК не е мировен самит, туку форум за економска соработка на 21 економија од Азија и Пацификот. Сепак, ваквите собири често отвораат простор за дипломатски разговори зад затворени врати.
Ако средбата биде потврдена, Шенжен во ноември би можел да стане сцена за разговор меѓу тројцата највлијателни лидери во актуелната глобална геополитика. Оттука и неизбежното прашање: дали светот ќе добие своја „Јалта 2.0“?