Генералниот секретар на Советот за регионална соработка (RCC), Амер Капетановиќ, повика на обновена политичка решителност за забрзување на регионалната соработка и унапредување на Заедничкиот регионален пазар. Тој нагласи дека се потребни конкретни чекори за поттикнување на помирувањето и исполнување на веќе преземените обврски.

Оваа порака беше упатена на Самитот на лидерите на Берлинскиот процес што се одржува во Свети Стефан, Црна Гора. Обраќајќи им се на лидерите на Западен Балкан Шест, како и на европските и меѓународните партнери, Капетановиќ истакна дека променливото геополитичко опкружување и обновениот моментум во политиката на ЕУ за проширувањето бараат регионот да се движи значително побрзо, да го отвори патот кон помирување, да ја зајакне економската интеграција и да ги надмине пречките за практична соработка.

Осврнувајќи се на досегашните достигнувања на Берлинскиот процес, во кои спаѓаат договорите за роаминг и регионална мобилност, Капетановиќ нагласи дека тие резултати се овозможени благодарение на континуираната политичка поддршка, регионалната сопственост врз процесите и тесната соработка со Европската унија и нејзините земји членки.

Динамиката на регионалната соработка не е на нивото на кое треба да биде. Техничкиот напредок премногу често се движи побрзо од политичките одлуки, а одлуките побрзо од нивното спроведување.

Осврнувајќи се на следниот Самит на Берлинскиот процес, генералниот секретар на RCC детално издвои три главни приоритети. Првиот е зајакнување на Берлинскиот процес како катализатор за проширувањето на ЕУ и регионалната интеграција, преку постепен пристап до Единствениот пазар на ЕУ. Вториот приоритет е понатамошен развој на Заедничкиот регионален пазар за привлекување инвестиции и создавање нови работни места. Како трет приоритет го наведе забрзувањето на спроведувањето на преземените обврски за слободно движење на луѓе, стоки и услуги во рамките на регионот, со што активно ќе се поттикне помирувањето.

Нашиот кредибилитет е ставен на тест: сè уште ветуваме повеќе отколку што исполнуваме. Мора да го довршиме она што го ветивме во однос на слободното движење на луѓе, стоки и услуги низ регионот.

Капетановиќ подвлече дека регионалната соработка останува од суштинско значење за пошироката безбедност, стабилност и отпорност на Европа. Тој потенцираше дека стабилен и поврзан Западен Балкан, цврсто втемелен во европските правила и стандарди, претставува составен дел од безбедна Европа.

Во текот на изминатата година, Советот за регионална соработка, заедно со владите и регионалните и европските партнери, интензивно работеше на развивање практични иницијативи во рамките на агендата на Берлинскиот процес. Тие се засновани на Акцискиот план за Заедничкиот регионален пазар и Зелената агенда за Западен Балкан, во согласност со обврските преземени на Самитот во Лондон во 2025 година. Овие напори беа насочени кон олеснување на инвестициите, директна поддршка на стартапите и малите бизниси, зајакнување на врските со европската индустрија, унапредување на дигиталната поврзаност и забрзување на зелената транзиција низ регионот.

Придонесот на RCC кон претседавањето на Црна Гора со Берлинскиот процес во 2026 година опфати неколку значајни достигнувања. Во септември, RCC го организираше Третиот министерски состанок за Зелената агенда за Западен Балкан во Жабљак, каде што регионот ја усвои Министерската декларација за 2026 година и клучните регионални иницијативи за климатска адаптација, заштита на биодиверзитетот, обновување на шумите и намалување на загадувањето со пластика.

Потоа, Осмиот Дигитален самит на Западен Балкан, одржан во Херцег Нови на 13 и 14 октомври, организиран од Министерството за јавна администрација на Црна Гора, под покровителство на Владата на Црна Гора и во партнерство со Советот за регионална соработка, го поздрави Регионалниот патоказ за вештачка интелигенција, изработен од RCC. Самитот заврши со утврдување приоритети за дигитален идентитет, подостапен роаминг со ЕУ, сајбер-безбедност и посилна дигитална поврзаност, а патоказот беше официјално усвоен на Самитот на лидерите на Берлинскиот процес.

Претходно, на 30 септември во Будва, RCC го олесни започнувањето на Партнерството за индустриски паркови Западен Балкан Шест и ЕУ, поврзувајќи седум индустриски паркови и деловни зони од Западен Балкан Шест со шест партнери од ЕУ. Оваа мерка има за цел зајакнување на индустриската соработка, можностите за инвестиции и интеграцијата во европските синџири на вредност.

Самитот на лидерите на Берлинскиот процес го означува завршувањето на претседавањето на Црна Гора со Берлинскиот процес во 2026 година, обединувајќи ги регионалните и европските лидери за да го разгледаат постигнатиот напредок и да ги утврдат приоритетите за следната фаза на соработка и евроинтеграција.