Jужноафриканскатa судијка и комесар за човекови права на Обединетите нации, Наванетем Пилај-Нави, e добитник на годинашната Нобеловата награда за мир. Како што објави Нобеловиот комитет, таа е наградена за придонес во промоцијата на мирот и меѓународното право.
– Нобеловата награда за мир за 2026 година ѝ е доделена на личност што, со исклучителна храброст и интегритет, го предводеше патот кон посеопфатен глобален правен поредок. Годинашната лауреатка одигра клучна улога во обезбедувањето гонење на воени злосторства, злосторства против човештвото и геноцид – изјави Комитетот.
Во текот на својата долга кариера, Пилај им беше посветена на заштитата на човековите права и на борбата против дискриминацијата. Како судија на Меѓународниот кривичен трибунал за Руанда, таа учествуваше во развојот на меѓународната судска практика во гонење на сексуалното насилство во војна.
Во многу затворен и доверлив процес, норвешкиот Нобелов комитет ја избра Пилај за добитник на престижната награда меѓу 287 номинирани кандидати, од кои 208 се поединци, а 79 организации. Комитетот нема да ги објави информациите за номинираните кандидати и предлагачи во следните 50 години, но, според светските медиуми, меѓу можните кандидати за наградата биле и Меѓународната вселенска станица, тимовите за итни случаи во Судан, застапниците на правата на децата во Украина, двата највисоки меѓународни суда – Меѓународниот суд на правдата и Меѓународниот кривичен суд, канадскиот премиер Марк Карни, папата Лав XIV, вдовицата на рускиот опозициски лидер – Јулија Навални. Лидерите на Израел, Камбоџа и на Пакистан претходно објавија дека го номинирале американскиот претседател, Доналд Трамп, за Нобеловата награда.
Процесот на номинирање, како и секоја година, почна во септември и траеше до 31 јануари. Комитетот ја донесе одлуката на последниот состанок, непосредно пред објавувањето на наградата, обидувајќи се да биде усвоена едногласно.
Минатата година, Нобеловата награда за мир ѝ беше доделена на лидерката на венецуелската опозиција, Марија Корина Мачадо. Таа подоцна му го даде својот медал на Трамп, по што Нобеловиот комитет објави дека не е пренослива наградата.
Со доделување на наградата за мир, заврши Нобеловата недела. Досега беа објавени наградата за литература, која ѝ припадна на поетесата и есеистка Ан Карсон, и три Нобелови награди во областа на науката: за медицина, која им припадна на научниците Карл Дајсерот, Питер Хегеман и Георг Нагел, чија работа доведе до развој на алатка што користи светлина за да помогне во разбирањето на тоа како функционира човечкиот мозок; за физика, која му беше доделена на Френсис Халзен за неговиот придонес во разјаснувањето на тајните на ретката група неутрина и за хемија на Анри Каган и Кенсо Соаи, за откривање и објаснување на енигматските огледални слики на молекулите, откритие што се користело во развојот на безброј лекови. Добитникот на Нобеловата награда за економија, која е Меморијална награда за економски науки во спомен на Алфред Нобел, ќе биде објавен в понеделник.
Паричниот дел од наградата оваа година изнесува 12 милиони шведски круни (околу 1,2 милиони американски долари), без оглед на тоа дали е добитникот поединец, помала група лауреати или организација.