Руските преговарачи на мировните преговори во Абу Даби тврдеа дека Владимир Путин ја започнал инвазијата на Украина затоа што тогашниот американски претседател Џо Бајден не одговорил на писмото од декември 2021 година во кое ги навел безбедносните барања на Русија. Ова го објави американскиот портал „Аксиос“, повикувајќи се на два извори запознаени со содржината на разговорот.
Ова е тврдење кое не одговара на фактите со оглед на тоа што на 26 јануари 2022 година, еден месец пред почетокот на инвазијата, САД и НАТО ѝ предадоа на Москва официјални писмени одговори на руските нацрт-безбедносни договори. Вашингтон тогаш понуди разговори за контрола на оружјето, но го отфрли главното барање на Русија со кое се бараше Украина трајно да биде исклучена од НАТО, а сојузничките сили да се повлечат кон границите од 1997 година.
На ова тврдење на руската делегација во Абу Даби, претставниците на Доналд Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, одговорија дека светот многу се променил од 2021 година. Притоа, тие побараа од Русија да изготви нов предлог за иден безбедносен договор со Европа, кој овој пат би вклучувал и конкретни руски чекори за намалување на тензиите на континентот.
Со години Русија бара безбедносен договор во Европа што би го ограничил проширувањето на НАТО и би го намалил неговото воено присуство во Источна Европа. Иако Вашингтон ги отфрли ваквите барања во минатото, администрацијата на Трамп сега очигледно е подготвена да ги отвори прашањата во некоја форма како дел од поширок договор за прекин на војната во Украина, што предизвикува длабоко сомневање кај многу европски влади.
Според еден од изворите, Кушнер и Виткоф им предложиле на Русите да изготват нов нацрт што би ги вклучил нивните безбедносни загрижености и барања, но исто така би навел какви симетрични чекори Москва е подготвена да преземе за да ги намали тензиите и да ја увери Европа дека нема да биде нападната во иднина. Тие исто така им пренесоа на руските претставници дека мора да се согласат со учеството на европските претставници во идните мировни разговори доколку сакаат сериозно да разговараат за европската безбедност.
„Им кажавме на Русите дека имаат свои желби и стравови, но дека мора да понудат и различни мерки за деескалација и различни предлози ако сакаат Европа да ги прифати тие предлози на добар начин“, вели Кушнер.
Кушнер и Виткоф ќе се сретнат во Москва со Путин за да го повторат ова барање. Од рускиот лидер се бара и да им дозволи на европските претставници да учествуваат во следната рунда мировни преговори меѓу Русија и Украина. Од Москва, Кушнер и Виткоф треба да отпатуваат за Даблин на средба со украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Преговорите одржани во Абу Даби беа првата директна средба на украински и руски претставници со американско посредништво од февруари оваа година, кога разговорите беа прекинати поради избувнувањето на војната во Иран. Во последните недели, Виткоф и Кушнер се сретнаа одделно со Путин и Зеленски, со што го рестартираа процесот.
Во исто време, Путин се согласи на продолжување на мировните преговори и ослободување на американскиот државјанин Стивен Хабард, кој беше приведен од Русија во 2022 година. Кушнер и Виткоф, заедно со првата дама Меланија Трамп и нејзиниот тим, посредуваа во договор за хуманитарен прекин на огнот во окупираниот украински град Олешка.
Заедно со Виткоф и Кушнер, командантот на Европската команда на американската армија, генерал Алексус Гринкевич, посредуваше меѓу Русите и Украинците во Абу Даби. Двете страни се согласија на размена на затвореници за која Кушнер и главниот преговарач на Украина, Дејвид Арахамија, рекоа дека би можела да биде најголемата од почетокот на војната.
Американските и украинските претставници изјавија дека точниот број на затвореници што ќе бидат ослободени ќе биде потврден за време на средбите со Путин и Зеленски. Пред и по преговорите, американските и украинските тимови целосно ја информираа делегацијата составена од високи дипломати од Германија, Велика Британија, Франција, Италија, Европската Унија и НАТО.
Според извори од просторијата, средбите меѓу Русите и Украинците биле напнати и емотивни, бидејќи двете страни упатиле меѓусебни обвинувања по девет месеци поминати без директен контакт.
Кушнер и Виткоф се обиделе да ја смират ситуацијата, наведувајќи пред двете делегации дека целта на оваа рунда разговори е да се донесат конкретни предлози што потоа ќе ги разгледаат лидерите на двете земји. По презентирањето на ставовите на секоја страна, дискусијата добила поконструктивен тек.
„Имавме неколку прилично тешки разговори“, вели Кушнер.
„Русите дојдоа со строги директиви. Беше многу тешко да се омекнат нивните позиции, но на крајот заврши продуктивно“, вели Арахамија.
Досега Русија остро се спротивставуваше на вклучувањето на Европејците во мировните преговори со Украина. Советникот на рускиот претседател Владимир Медински, кој ја предводеше руската делегација, упати остри критики кон европските влади на прес-конференцијата по состанокот.
„Што се однесува до раководството на голем број европски земји, тие во суштина учествуваат во колективната измама на украинскиот народ и придонесуваат за масовната смрт на цивили. Затоа, не разбирам што воопшто може да се разговара со нив“, изјави Медински.
Медински сепак потврди дека Русија сака да постигне поширок безбедносен договор со Европа како дел од договорот за завршување на војната на теренот.
„Во Украина, чир едноставно пукна. Целото тело треба да се лекува, обичен фластер нема да помогне тука“, истакна Медински.
Според упатени извори, администрацијата на Трамп сака истовремено да преговара за нова европско-руска безбедносна архитектура и мировен договор за Украина, со тоа што новиот безбедносен аранжман би почнал да се спроведува дури откако ќе се постигне договор за завршување на војната. Вашингтон смета дека вклучувањето на европските претставници на преговарачката маса ќе ги поттикне нивните влади да прифатат разговори за поширок безбедносен договор пред формалниот крај на воените дејствија.
Неименуван извор посочи дека украинската страна бара јасни безбедносни гаранции пред каков било договор, што е барање и од страна на Москва. Соединетите Американски Држави им ставија до знаење на европските земји дека нема да склучат никаков безбедносен договор со Русија без согласност на Европа и Украина и нема да ѝ дадат на Русија право на вето врз европските безбедносни прашања.
Прашањето за безбедноста ќе претставува главна тема на самитот на европските лидери што се одржува во Даблин, каде што постои отпор кај дипломатите кон идејата за нов безбедносен договор со Москва. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, претходно порача дека Европа ќе разговара за нова безбедносна архитектура единствено по завршувањето на војната во Украина.