Американски и ирански претставници преку посредници разговараа на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк. Тоа се првите индиректни контакти меѓу двете страни по неколку месеци и по пропаѓањето на привремениот договор за прекин на огнот во јули, објави „Ројтерс“.
Разговорите ги зголемија надежите за можен напредок кон завршување на војната на Блискиот Исток, иако ниту Вашингтон ниту Техеран не навестија промена на своите досегашни позиции.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи и американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер комуницирале преку посредници.
„Стив и Џаред денеска имаа многу продуктивен состанок… Мислам дека има голем моментум за постигнување договор. Тоа е она што сите го велат“, изјави американскиот претседател Доналд Трамп доцна ноќта кон средата.
Трамп претходно, во говорот пред Генералното собрание на ОН, рече дека мора да одлучи дали ќе склучи договор со Иран или ќе ја „уништи“ земјата. Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан треба да се обрати пред светската организација подоцна денеска.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, изјави дека Техеран комуницирал со Вашингтон преку катарски посредник во Њујорк и ги пренел своите услови. Меѓу нив се прекинување на војната на сите фронтови и запирање на американските „акти на агресија“.
Некои ирански државни медиуми претходно објавија дека Арагчи и Виткоф одржале средба. Ирански претставници, сепак, за „Ројтерс“ разјасниле дека немало разговор лице в лице.
Арагчи се сретнал со катарскиот премиер, шеикот Мохамед бин Абдулрахман ал-Тани, кој беше еден од главните посредници во претходните преговори.
Трамп го повтори своето претходно тврдење дека војната, која трае речиси седум месеци, би можела да заврши околу среднорочните избори во САД во ноември. Тој не објасни врз што ја темели таквата процена.
Откако дипломатските контакти беа прекинати во јули, САД и Иран постојано разменуваа оган. Трамп, сепак, не ја обнови целосно офанзивата откако воените команданти го советувале дека американските резерви на муниција се при крај.
Привремениот договор постигнат во јуни и потпишан од Трамп и Пезешкијан требаше да ги исполни главните барања на Иран. Тој предвидувал укинување на финансиските санкции и одмрзнување на средствата во замена за разговори за ограничување на иранската нуклеарна програма.
Договорот пропаднал за неколку недели поради несогласувањата за правилата за пловидба низ Ормускиот Теснец, преку кој претходно се транспортирала една петтина од светската нафта и течен природен гас.
Иран бара поголема контрола врз теснецот и можност да им наплаќа надомест на бродовите што го користат, но Вашингтон го отфрла тоа барање.
И покрај речиси секојдневните напади врз танкери, сообраќајот низ Ормускиот Теснец постепено се зголемувал во последните недели, според пресметките на „Ројтерс“.
Ризикот од нови нарушувања во транспортот се зголемил откако јеменското Хутистичко движење, регионален сојузник на Иран, напредувало во Јемен во текот на овој месец. Хутите се закануваат дека ќе го прекинат сообраќајот низ теснецот Баб ел-Мандеб, на јужниот влез во Црвеното Море, кој Саудиска Арабија го користи како алтернативна извозна маршрута.