Собраниската расправа за вториот ребаланс на Буџетот за 2026 година опфаќа носење одлуки во услови на променети економски околности и неизвесност на меѓународните пазари. Пратеникот Бојан Стојаноски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ нагласи дека целта е одржување на предвидената фискална рамка и непречено исполнување на државните обврски кон граѓаните.
Како клучна насока беше истакната потребата за усогласување на приходите и расходите, зачувување на дефицитот на планираното ниво и насочување на парите кај пензионерите, семејствата и социјално ранливите категории.
Образложувајќи ги причините за вториот ребаланс, Стојаноски посочи дека геополитичките конфликти и ценовните движења на енергенсите барале директна реакција од државата. Поради ублажување на ценовниот притисок за домаќинствата и стопанството, намалено е акцизното оптоварување на горивата, што создава директна рефлексија врз полнењето на државната каса.
Според новите проекции, вкупните буџетски приходи се утврдени на 374,2 милијарди денари, што претставува намалување за околу 5,3 милијарди денари во однос на јулскиот план. За идентичен износ се намалени и расходите, кои сега изнесуваат 420,5 милијарди денари, додека дефицитот останува на ниво од 46,3 милијарди денари, односно 4,1 процент од бруто-домашниот производ.
Во однос на реализацијата во првите девет месеци од годината, остварени се 261,1 милијарда денари приходи и 300,8 милијарди денари расходи. Наплатените даночни приходи изнесуваат 150,2 милијарди денари, при што ДДВ учествува со 67,5 милијарди, данокот на личен доход со 26,7 милијарди, а данокот на добивка со 20,1 милијарда денари. Придонесите бележат наплата од 89,7 милијарди денари, односно годишен раст од 8,4 проценти.
Приходите од акцизи бележат надолна корекција од 34,2 милијарди на 30,4 милијарди денари, што е пад од 3,8 милијарди поради мерките кај горивата. До септември дефицитот достигнал 39,7 милијарди денари, при што во септември има раст од 1,5 милијарди денари, што е значително под просекот од претходните осум месеци.
Во презентацијата на макроекономските показатели беше наведено дека економскиот раст во првиот квартал изнесувал 3,1 процент, а во вториот достигнал 4,3 проценти, што за целото полугодие претставува раст од 3,7 проценти. Градежништвото забележало зголемување од 15,1 процент, нискоградбата 34,7 проценти, бруто-инвестициите 9,3 проценти, додека инфлацијата за деветте месеци изнесува 3,6 проценти. Странските директни инвестиции во првото полугодие достигнале 279,1 милион евра, што претставува скок од 52,3 проценти споредено со истиот период лани.
Најголем дел од средствата со овој ребаланс се насочени кон граѓаните, при што социјалните трансфери се зголемуваат за околу 3,65 милијарди денари и достигнуваат ниво од 212 милијарди денари. За социјални надоместоци се наменети дополнителни 1,44 милијарди, за пензии 1,34 милијарди денари, а за здравствена заштита 887 милиони денари. Буџетот на ресорното Министерство за социјална политика, демографија и млади се зголемува за околу две милијарди денари за ранливите категории и социјалните услуги. Земјоделците добиваат дополнителна поддршка, вклучувајќи 150 милиони денари за оризопроизводителите преку Интервентниот фонд.
Кај капиталните инвестиции предвидено е намалување за 5,7 милијарди денари во однос на претходниот ребаланс, со што тие сега се позиционирани на 40,12 милијарди денари. Заклучно со септември реализирани се 25,3 милијарди денари, што е раст за 23,9 проценти во споредба со лани. За Коридорите 8 и 10-д се одвоени 6,3 милијарди денари, за општините 3,6 милијарди, а во железничката потпрограма има зголемување од 281 милион денари. Дел од намалувањата произлегуваат од преговори со кои нема да се плаќа непотрошен гас.
Општините задржуваат тековни дотации од 35,8 милијарди денари, вклучително блок-дотации и наменски средства по Законот за ДДВ. За сервисирање на јавниот долг планирани се 76,6 милијарди денари годишно, од кои до септември се исплатени 64,6 милијарди денари главница за долгови преземени од претходни периоди. Парламентарното мнозинство најави целосна поддршка на предложениот финансиски план.