Изјава за услови и можни последици
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека исходот од конфликтот зависи од одлуката на Иран. Според неговите зборови, прифаќањето на договорените услови ќе значи завршување на судирот. Во спротивно, како што нагласи, ќе следува засилена воена акција.
Тој посочи дека во случај на договор, ќе се овозможи повторно отворање на Ормуската Теснина. Дополнително, наведе дека тоа би важело за сите земји, вклучително и за самиот Иран.
„Ако се претпостави дека Иран ќе се согласи да го реализира постигнатото, што можеби е значајна претпоставка, тогаш веќе познатиот „Епски бес“ би завршил, а исклучително ефективната блокада би овозможила Ормуската Теснина да биде достапна за сите, вклучувајќи го и Иран“, напиша тој на мрежата Truth Social.
Потоа, Трамп предупреди на спротивно сценарио. Тој истакна дека доколку нема согласност, нападите ќе продолжат со поголем интензитет.
Преговори и можен меморандум меѓу САД и Иран
Во меѓувреме, информациите објавени од Аксиос укажуваат на напредок во разговорите. Според американски претставници, двете страни се приближуваат кон прелиминарен меморандум за разбирање.
Овој документ би можел да означи крај на актуелниот конфликт. Истовремено, би отворил простор за понатамошни разговори за нуклеарната програма на Иран.
Покрај тоа, Вашингтон очекува одговор од Техеран во рок од 48 часа. Сепак, договор сè уште не е финализиран. Изворите проценуваат дека страните се најблиску до договор од почетокот на кризата.
Предлогот содржи 14 точки. Во него е вклучен мораториум за збогатување на ураниум од страна на Иран. Истовремено, се предвидува постепено укинување на американските санкции.
Дополнително, се споменува и ослободување на замрзнатите ирански средства. Исто така, документот опфаќа олеснување на пловидбата низ Ормуз.
Според предложеното решение, би се прогласил крај на непријателствата. Потоа би следел 30-дневен период за нови преговори. Тие би опфатиле нуклеарни ограничувања, економски мерки и слобода на пловидба.
Исламабад и Женева се наведуваат како можни локации за продолжување на разговорите.
Клучни несогласувања и безбедносни прашања
Едно од главните прашања останува времетраењето на мораториумот. Според изворите, САД предлагаат период до 20 години. Од друга страна, Иран предлага пет години.
Меѓутоа, се разгледуваат и компромисни решенија. Тие се движат во рамки од 12 до 15 години. По истекот на тој период, можно е дозволување на ниско ниво на збогатување.
Дополнително, предлогот вклучува обврска Иран да не развива нуклеарно оружје. Исто така, се бара прифаќање на засилен режим на инспекции. Тоа подразбира и ненајавени контроли.
Се разгледува и преместување на високо збогатен ураниум надвор од земјата. Ова барање доаѓа од Вашингтон и претставува една од клучните точки.
Американската администрација посочува дека постојат внатрешни поделби во Иран. Според нив, тие може да го усложнат процесот на постигнување конечен договор. Воедно, дел од американските претставници остануваат скептични.
Одлуката на Трамп да се откаже од планирана воена операција во Ормуз е поврзана со напредокот во разговорите. Според изворите, целта е зачувување на кревкото примирје.
„Станува збор за комплексен и технички тежок процес, при што е неопходна јасна дипломатска рамка, но истовремено постојат сомнежи околу подготвеноста на иранското раководство да постигне договор“, изјави Марко Рубио.