Белата куќа разгледува план за казнување на членките на НАТО за кои претседателот Доналд Трамп смета дека не им пружиле доволна помош на Соединетите Американски Држави и Израел за време на војната во Иран, потврдија претставници на администрацијата за Волстрит журнал.

Предлогот вклучува преместување на американските трупи од земјите за кои ќе се процени дека не придонеле во воените напори, во оние што покажале поголема поддршка.

Овој план, кој во последните недели доби поддршка меѓу високи функционери, сè уште е во рана фаза, но претставува еден од неколкуте начини на кои Белата куќа сака да ја казни Алијансата. Сепак, тој е значително поблаг од неодамнешните закани на Трамп за целосно повлекување на САД од НАТО, за што по закон нема овластување без одобрение од Конгресот. Планот воедно го нагласува сè поголемиот јаз меѓу администрацијата на Трамп и европските сојузници по одлуката за започнување на војната со Иран.

Состанок со генералниот секретар на НАТО
Генералниот секретар на НАТО Марк Руте пристигна во средата во Вашингтон на состанок со Трамп. Руте, и покрај тензиите во трансатлантскиот сојуз, се обидува да ги продлабочи врските со американскиот претседател и беше меѓу оние што го одвратија од преземање на Гренланд.

„Прилично е жално што НАТО во последните шест недели му го сврте грбот на американскиот народ, токму на народот што ја финансираше нивната одбрана“, изјави во средата портпаролката на Белата куќа Каролин Левит.

Таа додаде дека Трамп со Руте планира да води многу „отворен и искрен разговор“.

Во средата вечерта се огласи и самиот Трамп на социјалната мрежа Трут Сошијал.

„НАТО не беше таму кога ни требаше и нема да биде ако повторно ни затреба“, напиша тој.

Прераспределба на силите во Европа
Соединетите Американски Држави во Европа имаат стационирано околу 84.000 војници, иако тој број варира во зависност од воените вежби и ротациите.

Американските бази се клучни јазли за глобалните воени операции, носат економски придобивки за земјите домаќини и служат како средство за одвраќање на Русија, особено оние во источна Европа.

На барање за коментар, Белата куќа упати на неодамнешните изјави на државниот секретар Марко Рубио, кој исто така ги критикуваше членките на НАТО поради недостигот од помош во иранскиот конфликт.

Засега не е познато кои земји би можеле да останат без американски трупи, но низа членки му се замерија на Трамп откако се врати на функцијата, а неговиот гнев неодамна го предизвикаа приговорите за војната во Иран.

Шпанија, единствената членка што не најави издвојување од 5 отсто од бруто-домашниот производ за одбрана, им забрани на американските авиони користење на својот воздушен простор за операции во Иран.

Администрацијата е фрустрирана и од Германија, бидејќи нејзините високи функционери ја критикуваа војната, иако таа земја служи како едно од најголемите средишта за американска логистичка поддршка за операциите на Блискиот Исток.

Италија исто така накратко го блокираше користењето на американската воздушна база на Сицилија, додека Франција дозволи користење на база на југот на земјата само со гаранција дека таму нема да слетуваат авиони вклучени во нападите врз Иран.

Според двајца функционери, планот покрај преместување на војници би можел да вклучи и затворање на американска база во најмалку една европска земја, можно во Шпанија или Германија.

Од друга страна, земјите што би можеле да профитираат поради покажаната поддршка ги вклучуваат Полска, Романија, Литванија и Грција. Источноевропските членки имаат некои од највисоките стапки на издвојување за одбрана во Алијансата и беа меѓу првите што ја поддржаа меѓународната коалиција за надзор на Ормускиот Теснец. Романија по избувнувањето на војната брзо ги одобри американските барања за користење на своите бази.

Таквиот развој на настаните би можел да доведе до распоредување поголем број американски трупи поблиску до руската граница, што веројатно би предизвикало негативна реакција од Москва.

Сè подлабока недоверба
Трамп во понеделникот изјави дека е „многу разочаран“ од НАТО и дека неподготвеноста на сојузниците да ги поддржат САД во војната е „дамка на НАТО што никогаш нема да исчезне“. Во последните недели често ја критикуваше Алијансата и со своите соработници ја разгледуваше можноста за целосно напуштање.

Минатиот месец на платформата Трут Сошијал објави дека членките не направиле ништо за да помогнат во војната со Иран и додаде: „НА САД НЕ ИМ ТРЕБА НИШТО ОД НАТО“.

Високи европски функционери возвраќаат дека никој однапред не се консултирал со нив за војната, што ја отежнало координацијата на воениот одговор во првите денови од конфликтот. Двајца министри за одбрана од НАТО, естонскиот и италијанскиот, останале заглавени во Дубаи кога започнала војната бидејќи Обединетите Арапски Емирати го затвориле својот воздушен простор.

Војната во Иран е последна во низа дипломатски кризи со кои се соочува Алијансата од враќањето на Трамп на власт. Трамп ги налути сојузниците и со високите царини за европските производи, ангажманот со рускиот претседател Владимир Путин околу мировните преговори во Украина, како и со дипломатската криза со Данска поради обидот за анексија на Гренланд.

Да потсетиме, Трамп за време на својот прв мандат во 2020 година нареди повлекување на околу 12.000 војници од Германија, но таа одлука беше поништена од претседателот Џо Бајден по преземањето на функцијата во 2021 година.

Извор: Курир