Европската комисија воведува три значајни новини во рамките на Пакетот за проширување за 2026 година, кои опфаќаат изготвување индикативни патокази за четирите држави со најбрз напредок, сосема нов модел за постепена интеграција пред полноправното членство и засилување на безбедносната соработка со земјите кандидати. Ваквите стратешки измени во пристапната методологија официјално ги презентираше еврокомесарката за проширување Марта Кос за време на одржаната прес-конференција во Брисел.
Првата промена во стратегијата директно се однесува на Црна Гора, Албанија, Молдавија и Украина, кои според проценките забележале најголем институционален и реформски прогрес во текот на изминатата година. За потребите на Црна Гора е изработен посебен патоказ со прецизни чекори до полноправното членство, додека официјалните документи подготвени за другите три партнерски држави ги одредуваат клучните реформски приоритети предвидени за следната година.
„Напредокот на овие четири земји покажува дека придвижувањето кон членство во ЕУ зависи од политичката волја и политичките одлуки. Секоја земја кандидат може да се приклучи на групата држави што брзо напредуваат. Ги охрабруваме сите земји кандидати да го направат тој избор“, порача Кос.
Втората клучна новина овозможува земјите што аплицираат за пристап постепено да бидат инкорпорирани во политиките и структурите на европскиот блок, со директна можност да користат конкретни придобивки уште пред формалното зачленување во Унијата.
Во врска со овој механизам, Кос официјално најави отворање дијалог со земјите кандидати за продлабочување на ваквиот тип интеграција во првиот квартал од 2027 година. Во овој консултативен процес детално ќе се разгледуваат актуелните мерки и дополнителните области за меѓусебна соработка, а конкретни насоки за четирите водечки земји се веќе составен дел од нивните индивидуални патокази.
Третата новина е насочена кон безбедносните прашања. Европската комисија има јасна намера многу посилно да ги интегрира кандидатите во напорите за колективно спротивставување на појавите на дезинформации, сајбер-заканите, организираниот прекуграничен криминал и миграциските движења.
Како што нагласи Кос, актуелните безбедносни процеси во самите земји кандидати имаат директно влијание врз стабилноста на Унијата, па токму затоа се наметнува потребата од поквалитетна размена на доверливи податоци и координиран институционален настап.
Еврокомесарката притоа подвлече дека владеењето на правото, обезбедувањето на независно судство, заштитата на медиумските слободи и негувањето на основните човекови права остануваат непроменет суштински столб во сите пристапни реформи на европскиот континент.