Апокалипса на криптопазарот: Биткоинот во „спирала на смртта“?
На криптопазарот веќе подолг период доминира изразен песимизам. Вредноста на биткоинот е во континуиран пад, а сè поголем број аналитичари оценуваат дека негативниот тренд би можел да продолжи и во наредниот период.
Предупредувањата на Мајкл Бури
Меѓу најистакнатите критичари на криптовалутите е Мајкл Бури, хеџ-фонд менаџер кој стана глобално познат откако во 2007 година го предвиде колапсот на американскиот пазар на недвижности и оствари значителна заработка.
Бури со години јавно изразува недоверба кон криптовалутите. Биткоинот во повеќе наврати го оцени како безвреден, а цената од 100.000 долари ја нарече „најсмешната работа“ што ја видел. Според него, актуелните случувања се потврда на неговите ставови и претставуваат почеток на таканаречена „спирала на смртта“.
Историски максимум и драматичен пресврт
Според достапните информации, пресвртот започнал во почетокот на октомври 2025 година. Само неколку дена по достигнувањето на историски максимум од околу 126.000 долари, биткоинот забележа остар пад. За време на таканаречениот „црн петок“, цената во рок од неколку часа се намали со двоцифрен процент, а како причина беа посочени новите царински закани од американскиот претседател Доналд Трамп кон Кина.
Од тој момент, закрепнување не следуваше. Минатата седмица биткоинот накратко се спушти на околу 60.000 долари, со што речиси целосно се анулирани добивките од есента 2024 година. Се проценува дека од криптопазарот се избришани речиси два билиони долари пазарна вредност, додека поради тргување со левериџ инвеститорите ликвидирале средства во вредност од околу 150 милијарди долари.
Довербата под прашање и неизвесна иднина
Во долгорочна перспектива, споредбите дополнително го ставаат биткоинот во неповолна позиција. Инвестирање во германскиот индекс DAX во изминатите пет години би обезбедило значително повисок принос, и тоа за повеќе од 30 процентни поени.
Парадоксално, падот се случува во политички амбиент кој, особено во САД, се смета за наклонет кон криптосекторот. Администрацијата на Доналд Трамп усвои низа законски решенија во корист на криптовалутите, ја реформира регулаторната комисија Securities and Exchange Commission (SEC) и воспостави државна резерва во биткоин. Сепак, пазарот не испрати сигнали на обновена доверба.
Ниту биткоин ETF-фондовите не го донесоа очекуваниот институционален капитал. Поголемиот дел од средствата и натаму доаѓа од мали инвеститори, додека професионалните вложувачи остануваат претпазливи.
Бројките покажуваат дека се случува вистинска апокалипса на криптопазарот. Аналитичарите укажуваат дека биткоинот постепено го губи клучниот елемент на секоја валута – довербата. Иако сценарио во кое неговата вредност паѓа на нула се смета за малку веројатно, сè почесто се преиспитуваат тезите за „дигитално злато“ и заштита од инфлација. Техничката анализа покажува образец „глава и раменици“, кој во минатото сигнализирал силни падови. Првата значајна зона на поддршка се проценува на околу 49.000 долари, додека во песимистичко сценарио се споменува и можен пад кон 21.000 долари.
Најизложени на ризик се краткорочните инвеститори кои влегле на пазарот во последните месеци и веќе бележат значителни загуби. Дополнителна неизвесност создаваат и компаниите кои купувале биткоин со задолжување, бидејќи евентуални банкроти би можеле да предизвикаат нов бран присилни продажби.
Сепак, дел од криптозаедницата смета дека станува збор за шанса за купување во период на пад, повикувајќи се на претходни циклуси кога вложувањата во време на паника долгорочно носеле добивки. Дали ова сценарио ќе се повтори ќе зависи од тоа дали биткоинот ќе успее повторно да ја врати довербата и да понуди нова, убедлива приказна за раст.