Додека повеќето земји во светот имаат еден главен град како свој политички и административен центар, постојат и необични исклучоци кои целосно ги рушат овие востановени правила. Науру претставува единствената независна држава во светот без официјално прогласен главен град, додека Јужноафриканската Република функционира со дури три главни града, распределувајќи ги различните гранки на власта во посебни центри.

Сместена во Тихиот Океан, Република Науру важи за една од најмалите островски држави во светот со вкупна копнена површина од само 21 квадратен километар. Земјата нема официјален главен град поради едноставна причина – на нејзината островска територија не постои ниту една урбана населба со статус на град, а државата административно е поделена на 14 окрузи.

Иако официјална престолнина не постои, округот Јарен функционира како де факто административен центар на земјата. Во овој округ се позиционирани клучните државни институции, меѓу кои зградата на националниот парламент, владините канцеларии, полициската станица и единствениот меѓународен аеродром на островот. Поради малата територијална површина и специфичното уредување, властите никогаш немале потреба формално да прогласат градска престолнина.

За разлика од Науру, Јужноафриканската Република има три главни града, што е директен резултат на нејзината комплексна политичка историја. При формирањето на Јужноафриканската Унија во 1910 година преку обединување на четири британски колонии, тогашните политички водачи не можеле да најдат заеднички јазик околу единствен град каде што би се сместила власта. За да се избегнат конфликти и да се постигне рамнотежа меѓу регионалните центри на влијание, лидерите договориле компромисна поделба на трите столба на власта.

Овој компромисен систем опстојува и денес низ јасна институционална распределба. Преторија претставува седиште на извршната власт, каде што се сместени претседателството, владата и дипломатските претставништва, поради што најчесто се смета за главен град во меѓународните односи. Кејптаун е домаќин на законодавната власт и на националниот парламент, задржувајќи ја својата улога како место на донесување на законите поради историското и колонијалното наследство. Блумфонтејн ја заокружува структурата како дом на судската власт, каде што се наоѓа Врховниот апелациски суд.

Јужноафриканскиот модел бил наменски конципиран за да спречи преголема концентрација на моќта на една географска точка, додека пак островскиот пример на Науру сведочи дека современиот државен механизам може да функционира ефикасно и без формално назначен главен град или урбани градски населби.