Белата куќа помина месеци подготвувајќи се за евентуално преземање на Конгресот од страна на демократите, развивајќи планови за продолжување на унапредувањето на големите делови од својата агенда исклучиво преку извршната власт, додека истовремено се подготвува за можни истраги против администрацијата.
Високи функционери, меѓу кои заменик-шефот на кабинетот Стивен Милер и директорот за буџет Расел Воут, од април соработуваат со Канцеларијата на советникот на Белата куќа со цел да дефинираат извршни мерки за имиграцијата, царините, трошоците за домување и федералните расходи што Трамп би можел да ги спроведе самостојно, без потреба од парламентарно одобрување.
„Советници на Трамп разгледуваат што Трамп законски може да направи сам, каде би можел да ги помести границите на своите овластувања и како да ги брани тие одлуки на суд“, вели неименуван функционер на Белата куќа.
Преземањето на контролата врз законодавниот дом би им овозможило на демократите да покренуваат истраги против Трамп, да ги блокираат законите и да ги ограничат владините буџетски приоритети. Сепак, Трамп би ја зачувал широката извршна надлежност врз надворешната трговија, меѓународната политика и федералната бирократија, механизми што веќе интензивно ги применуваше во текот на вториот претседателски мандат.
Доколку републиканците ја загубат законодавната контрола, Трамп посочи дека очекува да употребува вето извесен период пред да се отвори простор за компромисни решенија.
„Претпоставувам дека ќе станам „г-дин вето“, а потоа, во одреден момент, веројатно ќе склучиме договори“, изјави Трамп.
На демократите им се потребни дополнителни четири пратенички места во Претставничкиот дом и во Сенатот за да го преземат мнозинството од републиканците, кое во моментов изнесува 218 наспроти 214 во Конгресот и 53 спрема 47 во Сенатот. Јавните анкети покажуваат предност за демократите во Претставничкиот дом, додека битката за Сенатот останува понеизвесна.
Во изминатиот месец, Трамп организираше серија митинзи низ сојузните држави со цел да го одржи партиското мнозинство во законодавниот дом, паралелно со деталните подготовки на неговите соработници за поинаков изборен исход.
Федералните владини агенции веќе доставија конкретни предлози и правни анализи за одлуките што администрацијата има капацитет да ги донесе еднострано.
Помеѓу мерките што се анализираат спаѓаат воведување нови царини врз увозот на критични минерали и ветерни турбини, заострување на визните критериуми за странските студенти и сезонските работници, како и иницијативи насочени кон намалување на трошоците во градежништвото и домувањето.
Трамп бил лично запознаен со овие подготовки и земал активно учество во разговорите, при што негови соработници наведуваат дека тој нема да има пречки да управува преку декрети под опозициски состав на парламентот.
Претседателските овластувања беа искористени по враќањето во кабинетот во јануари 2025 година преку воведување тарифни бариери, забрзување на депортациите на мигранти, кратење на административните капацитети и водење конфронтации на надворешен план, вклучувајќи ги и воените дејствија против Иран без нови конгресни акти.
Како редок исклучок се издвојува сеопфатниот законски пакет за намалување на даноците и јавните расходи, кој доби зелено светло од републиканското парламентарно мнозинство во јули 2025 година.
„Претседателот Трамп во последните две години во основа го игнорираше Конгресот и се обиде да направи што е можно повеќе преку извршни наредби и извршна власт. Мислам дека тоа ќе продолжи дури и ако има демократско мнозинство“, рече аналитичарот Натан Гонзалес.
За проширување на опсегот на дејствување редовно се користеа претседателските прогласи за вонредна состојба, чие соборување во Конгресот бара двотретинско мнозинство во двата дома доколку претседателот стави вето на таквата одлука.
Евентуално демократско мнозинство во Сенатот би го запрело именувањето на владините функционери и судиите што ги предлага Белата куќа, вклучително и номинациите за членови на Врховниот суд.
„Претпоставувам дека тие ќе бидат многу неподготвени да одобрат кое било од назначувањата на претседателот“, изјави универзитетскиот професор Ендру Буш.
Опозициските претставници би можеле да ги отфрлаат законските иницијативи на претседателот, додека Трамп најавува вето за секој предлог-закон на демократите што смета дека е неприфатлив.
Судските инстанци би можеле да оспорат потези што излегуваат надвор од претседателските компетенции, поради што администрацијата се подготвува да побара правни толкувања од Министерството за правда со цел да се обезбеди аргументација при судски спорови.
Единствениот сегмент што извршната власт не може да го ограничи со декрети се парламентарните истражни постапки.
Пратениците од демократските редови веќе подготвуваат јавни расправи, судски налози и барања за доставување документација за да се провери дали претседателската функција била користена за лични интереси, партиски сојузници или финансиери на кампањата.
„Помошниците на Трамп се подготвуваат за таа можност со месеци. Адвокатите на Белата куќа ги информираат политички назначените лица и раководителите на агенциите за тоа како да се справат со конгресните истраги, со барањата за пристап до документи и со судските покани“, нагласуваат изворите.