Саудиска Арабија направи значаен чекор кон развој на сопствената цивилна нуклеарна програма откако постигна договор со Соединетите Американски Држави, со што ги приближи своите долгорочни енергетски и стратешки цели. Договорот со Вашингтон доаѓа по години напори на саудиското раководство да обезбеди американска поддршка за нуклеарниот проект, но и во период на зголемени тензии на Блискиот Исток.
Потпишувањето на договорот претставува значаен дипломатски успех за Саудиска Арабија, која долго време настојуваше да добие американска поддршка за развојот на својата цивилна нуклеарна програма.
Иако посетата на американскиот претседател Доналд Трамп на Ријад минатата година беше оценета како успешна поради најавените милијарди долари инвестиции и продлабочувањето на економската соработка, тогаш не беа исполнети две клучни барања на Саудиска Арабија – добивање безбедносни гаранции од Вашингтон и поддршка за нуклеарната програма.
Развојот на нуклеарната енергија е важен дел од реформската програма „Визија 2030“, преку која престолонаследникот Мохамед бин Салман има цел да ја диверзифицира економијата и да обезбеди доволно енергија за новите индустриски сектори.
Меѓу областите за кои е потребно стабилно енергетско снабдување се големите центри за податоци и развојот на вештачката интелигенција, кои Саудиска Арабија ги смета за важен дел од идниот економски развој.
Според нуклеарниот експерт Нур Еид, Саудиска Арабија не сака да се откаже од правото на збогатување ураниум, кое е дозволено според Договорот за неширење на нуклеарното оружје. Тој оценува дека можноста тоа право да биде задржано во договорот со САД е една од причините поради кои договорот се смета за успех во земјата.
Нуклеарните амбиции на Саудиска Арабија се поврзани и со безбедносната состојба во регионот. Израел поседува нуклеарен арсенал, иако официјално не го признава, додека Иран тврди дека неговата нуклеарна програма е наменета исклучиво за мирољубиви цели.
Сепак, Израел и западните земји со години изразуваат сомневања дека Техеран се обидува да создаде услови за производство на нуклеарно оружје.
Токму можноста Иран да развие атомска бомба претставува една од најголемите загрижености за саудиското раководство. Престолонаследникот Мохамед бин Салман уште пред неколку години предупреди дека доколку Иран се стекне со нуклеарно оружје, Саудиска Арабија ќе биде принудена да одговори со сопствени нуклеарни капацитети.
Со договорот меѓу Вашингтон и Ријад, Саудиска Арабија направи важен чекор кон остварување на своите долгорочни енергетски и геополитички цели.
Сепак, меѓу двете земји и понатаму остануваат одредени разлики, особено околу прашањето за односите со Израел и пошироката регионална политика.
