ФРАНЦУСКАТА полиција уапси 1.200 лица за време на насилните немири што вчера избувнаа на маргините на масовните протести низ земјата. Најмалку 150 полицајци и припадници на жандармеријата се повредени, соопшти премиерот Себастијан Лекорну. Учесниците во нередите палеле јавни објекти и автомобили, ограбувале продавници и ја напаѓале полицијата. Во Лимож речиси целосно изгорело градското собрание, додека во Париз цели улици биле опустошени.

Протестите против високите трошоци за живот и влошувањето на јавните услуги собрале меѓу 550.000 и 800.000 луѓе. Според податоците на Министерството за внатрешни работи, учествувале околу 550.000 демонстранти, додека синдикатите проценуваат дека нивниот број достигнал 800.000. Поголемиот дел од собирите поминале мирно, но во повеќе градови избувнале жестоки судири меѓу полицијата и насилни групи кои напаѓале продавници, јавни објекти и полициски возила.

Париз: Ограбени луксузни продавници, запалени автомобили

Во Париз, судирите од подрачјата на големите протестни собири се прошириле и во трговските квартови. Групи маскирани учесници во нередите кршеле излози, упаѓале во продавници и однесувале стока, додека полицијата се обидувала да воспостави контрола со солзавец и други средства за разбивање немири.

Учесниците во нередите се обиделе да упаднат во стоковната куќа „Galeries Lafayette“, ограбиле продавници на „Lacoste“ и „SFR“, а демолирале и банки и други деловни објекти. На мета се нашла и луксузната продавница „Céline“ на авенијата Монтењ.

Според извештаите на новинарите од терен, некои од групите дејствувале организирано. Маскирани мажи најпрво ги онеспособувале безбедносните камери, а потоа ги кршеле излозите и влегувале во продавниците.

На улиците гореле автомобили, контејнери и импровизирани барикади. Искршеното стакло ги покривало тротоарите и коловозите, а дел од продавниците биле целосно опустошени.

Градоначалникот на Париз, Емануел Грегоар, предупреди дека штетата ќе биде огромна. Тој изјави дека се уништени цели улици и дека, покрај продавниците, оштетени се и јавни простори и споменици. Притоа нагласи дека треба да се прави разлика меѓу граѓаните кои мирно протестираат и учесниците во нередите кои ги користат собирите за насилство и грабежи.

Во Лимож изгоре историското градско собрание

Една од најголемите штети е регистрирана во Лимож, каде што маскирани учесници во нередите упаднале во градското собрание и го запалиле. Претходно, пред зградата го запалиле и возилото на комуналната полиција.

Пожарот се проширил на покривот на историската зграда, отворена во 1883 година, а пожарникарите со часови се обидувале да спречат нејзино целосно уништување. Според локалниот префект Морис Барат, покривната конструкција се урнала врз долните катови, со исклучок на западното крило, додека голем дел од објектот претрпел сериозни оштетувања.

Барат ги опиша размерите на штетата како катастрофа за културното наследство. Стотици жители го набљудувале пожарот додека пожарникарите се обидувале да го спасат она што останало од зградата.

Во градот биле регистрирани и напади врз полициски возила, грабежи на продавници и судири во близина на префектурата.

Упад во градското собрание во Марсеј, во Лион запален туристичкиот центар

Во Марсеј, маскирани демонстранти насилно влегле во градското собрание откако со метални огради го пробиле влезот. Во внатрешноста испишувале анархистички симболи, кршеле стакла, превртувале мебел и ја урнале бистата на Маријана, симболот на Француската Република.

Полицијата набрзо ги истерала од зградата. Градоначалникот Беноа Пајан изјави дека материјалната штета во внатрешноста е релативно ограничена. Учесниците во нередите во текот на денот се обиделе да нападнат и полициска станица.

Во Лион бил запален историскиот туристички центар на плоштадот Белкур. Огнот ја зафатил зградата стара повеќе од 170 години, а пожарникарите имале отежнат пристап до пожарот поради судирите и немирите. Во околните улици биле искршени излозите на бројни продавници.

Насилството се проширило и во други градови. Во Бордо, учесниците во нередите ограбиле продавници на познатата трговска улица Сент-Катрин, а пожарот што избувнал по упадот во продавницата „Decathlon“ се проширил и на зградата. Оштетена била и официјалната резиденција на префектката на Жиронд.

Градски собранија биле нападнати и во Лил, додека грабежи и кршење излози биле регистрирани во Нант, Ница, Стразбур, Тулуз и други градови. На мета се нашле супермаркети, аптеки, продавници за облека, козметика и електронска опрема.

Тинејџер остана без дланка, покрената истрага

Полициските методи, исто така, предизвикаа остри критики. Во Сент Етјен, 17-годишен демонстрант останал без дланка по експлозија на полициска граната наменета за разбивање протести.

Француските медиуми објавија дека тој се обидел да ја подигне гранатата, но точните околности под кои настанала повредата сè уште се утврдуваат. Покрената е истрага што ја води француската полициска инспекција ИГПН.

Иако премиерот соопшти дека се повредени 150 припадници на безбедносните сили, сè уште нема целосни податоци за бројот на повредени демонстранти.

Полициските синдикати предупредуваат на огромниот притисок под кој се наоѓаат нивните припадници. Синдикатот УНСА објави снимки од напади врз полициски комбиња со палки и цигли, порачувајќи дека безбедносните сили се на работ на исцрпеност.

Лекорну: „Сега е време да изберете страна“

Премиерот Себастијан Лекорну, за време на посетата на полицајците во центарот на Париз, изјави дека е вистинско чудо што бројот на повредени не е уште поголем.

Тој особено ја прозва радикално левичарската партија „La France Insoumise“, обвинувајќи ја дека со своите политички пораки придонесува за оправдување на насилството.

„Сега е време да изберете страна“, порача Лекорну.

Тој предупреди и дека одредени политички групи се обидуваат да ги искористат немирите во пресрет на претседателските избори во 2027 година.

Претседателот Емануел Макрон порача дека сторителите на насилството, нападите врз јавните установи и грабежите ќе бидат пронајдени и казнети.

Министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез оцени дека мирните протести биле искористени од групи кои намерно предизвикувале немири и ограбувале продавници. Владата засега не планира да прогласи вонредна состојба.

Бран протести и во други европски земји

Протести поради трошоците за живот, образованието и социјалната политика се одржаа и во други европски земји, а на одредени места, исто така, прераснаа во насилство.

Во Брисел, стотици млади се собрале поради растечките трошоци за образование и најавените реформи во високото образование, а дел од демонстрантите се судриле со полицијата.

Во Албанија продолжија студентските протести против премиерот Еди Рама. Полицијата за време на судирите користела средства за разбивање на демонстрациите, вклучително и проектили за кои постојат сомневања дека биле гумени куршуми.

Десетици илјади луѓе протестираа во Лисабон поради сè поскапото домување и високите трошоци за живот. Во Италија, немири избувнаа во Милано и Болоња, каде што полицијата употреби солзавец и водени топови. Во Болоња биле уапсени седум лица.

Како започнаа протестите во Франција

Протестниот бран во Франција започна кон крајот на септември меѓу средношколците во северните предградија на Париз. Учениците предупредуваа на недостиг од наставници, лошите услови во училиштата и намалувањето на јавните инвестиции во образованието.

Движењето постепено прерасна во пошироко незадоволство поради растот на цените, социјалната нееднаквост и падот на животниот стандард.

На саботните собири им се приклучија синдикати, студенти, граѓански иницијативи и учесници во движењето на „жолтите елеци“, кое во 2018 година предизвика повеќемесечни протести против политиката на претседателот Макрон.

Овојпат протестите дополнително беа поттикнати од незадоволството поради поскапувањата и состојбата со јавните служби. Иако стотици илјади граѓани мирно протестираа, насилството и огромната материјална штета го одбележаа завршетокот на еден од најголемите протестни денови во Франција во последните години.