Европската Унија подготвува предлог за ограничување на пристапот на децата помлади од 15 години до социјалните мрежи, платформите за споделување видеа, чет-ботовите со вештачка интелигенција и онлајн игрите. Станува збор за дел од најсеопфатниот европски план досега за заштита на малолетниците од опасностите во дигиталната средина.
Планот е дел од претстојниот „Закон на ЕУ за децата“ (EU Kids Act), кој претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и извршната потпретседателка за технолошки суверенитет, безбедност и демократија, Хена Виркунен, се очекува да го претстават во четврток пред Европскиот парламент.
Предложените правила не би ги опфатиле само социјалните мрежи како „Фејсбук“, „Инстаграм“ и „ТикТок“, туку и платформите за споделување видеа како „Јутјуб“, чет-ботовите со вештачка интелигенција како „ЧатГПТ“ и платформите за онлајн игри.
Европските претставници изразуваат сè поголема загриженост за влијанието на дигиталните платформи врз здравјето и безбедноста на децата. Меѓу главните ризици ги наведуваат изложеноста на штетни содржини, сајбер-малтретирањето, експлоатацијата и механизмите што поттикнуваат прекумерно користење на дигиталните услуги.
„Пристапот на Унијата треба да им овозможи на малолетниците да го искористат огромниот потенцијал на дигиталните услуги, истовремено штитејќи ги од злоупотреба и експлоатација. Треба да го ограничиме пристапот на технолошките компании до нашите деца, а не обратно“, се наведува во документ на Европската комисија во кој увид имала агенцијата „Ројтерс“.
Според планот, пристапот до различните видови дигитални услуги би се регулирал постепено, во зависност од возраста на детето. Обврските на технолошките компании, исто така, би се разликувале според видот на платформата и возраста на корисникот.
Децата на возраст од 13 и 14 години би можеле да имаат основна корисничка сметка под родителски надзор. Сметките на помладите деца, пак, би требало целосно да бидат контролирани од нивните родители.
Од компаниите што ги обезбедуваат дигиталните услуги опфатени со предлогот би се барало и да плаќаат надоместок за надзор.
Предлогот се подготвува во време кога сè поголем број земји-членки на ЕУ размислуваат за воведување сопствени ограничувања за користењето на социјалните мрежи од страна на децата, а дел од нив веќе спроведуваат такви мерки.
Различните национални пристапи создаваат потреба од усогласени европски правила, наместо расцепкан систем составен од различни регулативи во земјите-членки.
Холандија и Шпанија веќе повикаа да се воведе единствена минимална старосна граница на ниво на целата Европска Унија. Тие предлагаат правилата да ги опфатат и видеоигрите, чет-ботовите со вештачка интелигенција и другите дигитални услуги што можат да претставуваат ризик за децата.
Францускиот претседател Емануел Макрон е, исто така, силен застапник на забраната за користење социјални мрежи за лицата помлади од 15 години. Тој ја повика Европската Унија што поскоро да ги усогласи правилата во сите земји-членки.
Еден од главните предизвици за идниот систем ќе биде сигурната проверка на возраста на корисниците. Постојните механизми често им овозможуваат на децата при отворањето корисничка сметка едноставно да внесат лажен датум на раѓање.
Брисел работи на решенија за проверка на возраста што би се применувале низ цела Европа. Тие треба истовремено да овозможат поефикасна заштита на децата и зачувување на приватноста на корисниците.