Компанијата би можела да достигне вредност од 2,29 трилиони долари уште на првиот ден од тргувањето
SpaceX на Илон Маск се подготвува за едно од најголемите излегувања на берза во историјата. Според првичните податоци од Насдак, акциите на компанијата денеска би можеле да започнат со тргување по цена од 175 долари, што е околу 30 отсто над понудената цена во иницијалната јавна понуда.
Доколку се реализира ваквото отворање, производителот на ракети и вселенски летала би достигнал пазарна вредност од околу 2,29 трилиони долари. Само ден претходно, компанијата соопшти дека продала 555,56 милиони акции по цена од 135 долари, со што беше проценета на 1,77 трилиони долари.
Пред почетокот на тргувањето, инвеститорите ги следат таканаречените индикативни цени, кои постојано се менуваат во зависност од понудата и побарувачката. Се очекува акциите на SpaceX да почнат да се тргуваат подоцна во текот на денот.
Во меѓувреме, акциите на други компании од вселенскиот сектор, меѓу кои AST SpaceMobile, Viasat и Rocket Lab, забележаа пад во раното тргување додека пазарот го очекува дебито на SpaceX.
SpaceX веќе вреди повеќе од некои од најголемите светски компании
Според проценките, вредноста на SpaceX веќе ги надминала JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms, па дури и Tesla, компанијата што исто така е под контрола на Илон Маск.
Оптимизмот кај инвеститорите останува силен и покрај фактот што компанијата минатата година работела со загуба и остварила приходи значително помали од повеќето технолошки гиганти со слична пазарна капитализација.
Досегашниот рекорд за најголема иницијална јавна понуда го држеше Saudi Aramco. Компанијата во декември 2019 година собра 25,6 милијарди долари при вреднување од 1,71 трилиони долари. Прилагодено на инфлацијата, тоа би изнесувало околу 33,2 милијарди долари и вредност од 2,21 трилиони долари.
Основана во 2002 година, SpaceX наведува дека нејзината мисија е да развие технологии што ќе овозможат човечкиот живот да стане мултипланетарен, подобро разбирање на универзумот и проширување на човечкото присуство во вселената.
Компанијата тврди дека во изминатите три години нејзините операции учествувале со повеќе од четири петтини од вкупната маса испратена во орбитата. Нејзината сателитска интернет-услуга Starlink денес опслужува корисници во 164 држави, територии и пазари и во моментов претставува главен извор на приходи.
Поделени мислења околу вреднувањето на компанијата
SpaceX издвојува 30 отсто од акциите за малите инвеститори. Цената на понудата беше утврдена без класичното претставување пред инвеститорите што вообичаено се користи при големите берзански понуди.
Според Bloomberg News, побарувачката од индивидуалните инвеститори надминала 100 милијарди долари. Истовремено, Wall Street Journal објави дека BlackRock самостојно доставил нарачка вредна пет милијарди долари.
Сепак, не сите аналитичари се убедени дека сегашната вредност е оправдана.
Oppenheimer беше првата голема брокерска куќа што започна да ја следи компанијата, доделувајќи ѝ препорака „outperform“ и целна цена од 190 долари по акција. Аналитичарот Тимоти Хоран оцени дека SpaceX е единствена вертикално интегрирана компанија што располага со капитал, податоци, модели на вештачка интелигенција, хардвер и инженерски капацитети неопходни за идниот развој.
New Street Research постави целна цена од 165 долари во период од 12 месеци. Поддржувачите на компанијата сметаат дека доминацијата на Starlink претставува силна конкурентска предност што тешко може да биде достигната.
Од друга страна, Morningstar ја проценува вредноста на SpaceX на само 63 долари по акција и оценува дека компанијата е значително преценета. Професорот по вреднување Асват Дамодаран ја проценува вредноста на компанијата на 1,22 трилиони долари, што е далеку под вредноста што ја подразбира иницијалната јавна понуда.
Меѓу најгласните критичари е инвеститорот Џим Чанос, кој изјави дека, според негова проценка, компанијата не вреди 1,75 трилиони долари врз основа на разумни очекувања за следните пет години.
Тој предупреди дека пазарите во периоди на оптимизам често ги наградуваат големите ветувања, додека во понеповолни услови инвеститорите повеќе се водат од реалните финансиски резултати.
Дополнителна загриженост предизвикува и фактот што Илон Маск задржува меѓу 80 и 85 отсто од гласачките права, што значи дека јавните акционери ќе имаат ограничено влијание врз стратешките одлуки на компанијата.