ИСТОРИЈАТА НА МАРИЈА АНТОАНЕТА: Од омилена австриска принцеза до омразена француска кралица

Марија Антоанета беше последната кралица на Франција пред револуцијата од 1789 година. Антоанета живееше луксузен живот и трошеше огромни суми пари на шминка, облека и фризура, поради што стана позната кај народот како Мадам Дефицит. Таа го доживеа својот крај на гилотина во 1793 година, само девет месеци откако нејзиниот сопруг Луј XVI беше погубен.

Таа е родена во 1755 година во палатата Хофбург во Виена како Марија Антонија. Многу се очекувало од енергичната мала принцеза. Најголемата причина за ова била нејзината мајка, австриската кралица и една од најмоќните жени во европската историја ‒ Марија Тереза.

Принцезата Марија добила најдобра обука за читање, пишување, граматика и странски јазици, но како дете не ја интересирале овие работи. Ги учела само затоа што морала, а резултатите биле доста лоши. На десетгодишна возраст, таа сè уште не можела правилно да пишува германски, а нејзиното познавање на францускиот и италијанскиот јазик не се подобрило дури ни кога францускиот крал Луј XV ѝ го испратил најдобриот учител од Париз да ја учи на странски јазици.

Сепак, од старите извори не се заклучува дека не била интелигентна. Марија се истакнувала во предметите што ја интересирале. Уште од рана возраст била фасцинирана од музиката, а уште како дете многу добро свирела на харфа и флејта. Секогаш кога семејството Хабсбург ќе се соберело во голем број, Марија го привлекувала вниманието на целата соба кога ќе почнела да пее, да свири или да танцува.

Секогаш кога Антонија ќе ѝ се спротивставела на мајка си, ќе избувнела жестока расправија, а целиот Хофбург или Шенбрун веќе се навикнал на судирот на двата најголеми карактери во куќата Хабсбург. Иако често се расправале, нивниот однос бил стабилен и позитивен, како што е јасно видливо од нивните зачувани писма.

Марија Антонија не знаела многу за тоа што всушност се случувало во Седумгодишната војна, но кога војната конечно завршила, се појавила потреба Франција и Австрија официјално да го склучат својот сојуз и да го прошират на следната генерација. Затоа Марија Тереза и Луј XV договориле политички брак помеѓу францускиот наследник на престолот и австриската принцеза.

Марија Антонија не била особено ентузијастична за преселбата во Париз. Таа била заинтересирана за градот на модата, музиката и новите трендови, но била свесна за својата политичка улога и не уживала во неа. Пристигнала во Франција на 15-годишна возраст и веднаш ја прифатила француската верзија на нејзиното име ‒ Марија Антоанета.

Првите денови биле особено тешки за неа. Кога аристократите го прославиле својот брак во Версај по свадбата, пијана толпа церемонијално ја испратила брачната двојка во кревет, на општ ужас и на Луј и на Марија, кои потоа не ги извршиле своите брачни должности. Тие не го конзумирале својот брак во следните седум години, а постојат неколку објаснувања зошто. Првото и веројатно најлогично објаснување е фактот дека тие едвај се познавале. Луј бил срамежлив интроверт кој целиот свој живот имал проблеми со нормалната комуникација со луѓето. На Марија на почетокот не ѝ се допаѓал. Тој бил грд, мал и премногу срамежлив за живата кралица.

Второто објаснување е дека Луј имал фимоза, што го правело сексуалниот однос премногу болен и тежок. Овој проблем бил решен непосредно пред конечно да го добијат своето прво дете. Третата причина бил општиот притисок врз двајцата млади луѓе што доаѓал од нивните родители, баби и дедовци, браќа и сестри, чичковци, остатокот од семејството и веројатно речиси сите во Франција и Австрија.

Од сето ова, може да се заклучи дека двајцата 15-годишници веројатно биле целосно изгубени и под стрес, и можеби тврдоглаво се обидувале малку да ги вознемират своите родители.

Од 1770 година, Јосиф II, второто дете и најстариот син на Марија Тереза, влегол во австриската политика. Јосиф бил многу рационална и сериозна личност, која уживала почит кај сите во семејството Хабсбург бидејќи секогаш бил одговорен и поддршка за сите. Во 1777 година, тој пристигнал во Париз на дипломатски состанок, иако главната причина за неговото пристигнување била неговата 19-годишна помлада сестра која сè уште не била бремена.

Јосиф во писмо до својата мајка напишал дека по сериозен разговор со двојката, заклучил дека тие не ги исполниле своите должности само затоа што нивната сестра не била заинтересирана, а кралот не бил доволно силен во волјата. Сепак, неговото појавување во Париз значело нешто и за Луј и Антоанета, кои почнале да работат на потомство по неговата посета.

Марија родила четири деца. На крајот на 1778 година, се родила Марија Тереза Шарлот, а три години подоцна го родила својот прв син, Луј Јосиф, на општо задоволство на целата француска аристократија. По него, ги родила Луј XVII и Софија Елена. Само Шарлот живеела долг живот, другите деца починале млади или за време на Француската револуција.

Во текот на 1780-тите, растечкото незадоволство поради надворешните долгови на Франција и неколку бунтови поради лошата економска состојба довеле до тоа многу луѓе во Франција да ја обвинат Марија Антоанета. Двете посети на Јосиф II на Париз се ределе, а тие биле пречекани со озборувања дека тој дошол да собере пари од француската ризница што неговата сестра му ги отклучила.

Иако многу од коментарите биле без никаква рационална основа, Марија Антоанета не била без вина. Кралот и таа го налутиле речиси целото благородништво кога го издигнале на високи позиции скромното семејство кое се покажало лојално кон нив. Нивната вклученост во Американската револуција била контрадикторна, бидејќи испраќале пари што ги немале за евентуално да ги вознемират Британците. Раскошните забави на дворот и нарачувањето на најскапите предмети од далечната Индија исто така не помогнале.

Марија се обидела да го реши проблемот со тоа што ќе стане активна во политиката, ќе гради училишта и ќе ја промовира уметноста. Сепак, ништо од ова не помогнало. Кога избувна Француската револуција, огорчениот народ ја префрлил целата вина на Антоанета. За неа кружеле уште полоши приказни отколку пред 1789 година, а една гласина беше дека им рекла на гладните луѓе: „Ако немаат леб, нека јадат колач“. Нема конкретни докази дека кралицата некогаш ги изговорила овие зборови и многу е веројатно дека тие се само антиројалистичка пропаганда од тоа време.

Таа се обидела да избега од Франција за време на Револуцијата, но таа и нејзиниот сопруг биле заробени и вратени во Париз. Тие биле судени во 1793 година и двајцата биле прогласени за виновни за потиснување на новиот поредок во Франција. Марија била погубена на гилотина на крајот од истата година.

Марија Антоанета е запаметена во историјата како една од најраскошните кралици која трошела како да нема утре и била коренот на сите проблеми на францускиот народ. Кога ќе ги оставиме настрана историските околности и пропагандата, многу е веројатно дека таа била само уште една благородничка која не ги забележала огромните општествени промени што се случувале пред нејзините очи. Не можеме да ја обвинуваме за тоа, бидејќи никој во светот не бил подготвен за хаосот што ќе ја зафати Европа во следните 20 години.