Припадници на едно од најранливите домородни племиња во светот стапија во контакт со надворешниот свет за да побараат храна. Овој неочекуван настан предизвика сериозна загриженост кај меѓународните организации за човекови права во врска со сè поинтензивното уништување на амазонската прашума, пренесува британскиот весник „Телеграф“.

Околу 20 припадници на домородниот народ Ава им пристапија на бразилските власти барајќи јамс, односно традиционален тропски корен што го користат како основна прехрана. Откако ја добиле потребната количина храна, домородците веднаш се повлекле и се вратиле длабоко во шумата, соопштија од организацијата „Срвајвал интернешнал“, која се бори за правата на домородните народи.

Несекојдневната средба била снимена од припадници на соседната домородна заедница Гваџаџара. На направената видеоснимка се гледа како група домородци стојат среде густата вегетација, на оддалеченост од само неколку метри од претставниците на локалните власти. Домородните луѓе во рацете носеле заштитни копја и торби префрлени преку своите рамена, а биле украсени со препознатливи традиционални пердуви и ѓердани.

Според податоците со кои располага „Срвајвал интернешнал“, ова претставува прв намерно остварен контакт помеѓу толку бројна група од народот Ава и надворешната цивилизација во изминатите 50 години. За време на средбата, тие комуницирале исклучиво користејќи невербални гестови со рацете.

Бразилските власти официјално потврдија дека евидентираните поединци припаѓаат на изолирана група која се наоѓа во државната база на податоци за изолирани заедници, напоменувајќи дека нивната природна територија се наоѓа под редовен надзор на специјализирани владини тимови за заштита.

Веднаш по регистрираната средба, на конкретното подрачје биле упатени здравствени работници и водечки експерти за домородни прашања, со цел да се проценат здравствените ризици и да се спроведат медицинските протоколи. Директорката на програмата за Бразил во „Срвајвал интернешнал“, Сара Шенкер, појасни дека комуникацијата се потпирала на рачни гестови, при што членовите на народот Гваџаџара веројатно го препознале зборот за јамс бидејќи двата племенски дијалекти припаѓаат на пошироката јазична група тупи.

Иако припадниците на заедницата Ава важат за исклучително вешти ловци со сопствени техники, независните експерти алармираат дека сè понагласениот недостиг на природни извори на храна ги принудил првпат да побараат надворешна помош надвор од својата затворена средина.

Меѓународната организација „Срвајвал интернешнал“ со години наназад алармира за ризиците на кои се изложени домородците од племето Ава, оквалификувајќи ги како најзагрозената заедница на планетата. Проценките говорат дека околу стотина нивни соплеменици сè уште живеат без никаков контакт со современиот свет, додека останатиот дел е населен во постојани живеалишта.

Нивната заштитена територија Арарибоја во последниот период е под константен притисок од нелегални дрвосечачи, вооружени ловци и фармери со добиток, кои масовно навлегуваат во прашумата и ги уништуваат ресурсите нужни за физички опстанок. Овие нелегални упади претставуваат закана не само за традиционалниот начин на живеење, туку и за нивниот биолошки опстанок, при што изолираните заедници се принудени да ги напуштат своите вековни шумски живеалишта.

Физичката заштита на територијата Арарибоја главно паѓа врз грбот на активистите од племето Гваџаџара, познати во јавноста под името „Чувари на шумата“. Овие домородни борци, и покрај ограничената државна помош, секојдневно патролираат низ прашумата настојувајќи да ја сопрат нелегалната сеча и криволовот. Нивниот отпор многупати завршува со трагични пресметки, при што во одбраната на територијата досега биле убиени најмалку шестмина домородни чувари.

Активистите предупредуваат дека климатските непогоди, шумските пожари, сечата на дрвјата и узурпацијата на шумата ги загрозуваат животите на народот Ава, чиј живот исклучиво зависи од шумата, ловот и плодовите.

„Чуварите на шумата отсекогаш го штителе народот Ава од натрапници, дури и по цена на губење на сопствените борци. Бараме итна реакција од надлежните органи, за да се почитува она што народот Ава го смета за најдобро за себе, како и да се заштитат нивните животи, здравје, безбедност и достоинство“, порача портпаролот на групата Чувари на шумата.

Според евиденцијата на глобалните организации, во шумските предели низ светот опстојуваат околу 196 изолирани домородни заедници. Сите тие споделуваат слични безбедносни закани поради интензивното уништување на прашумите и доаѓањето на надворешни лица на нивната територија.

Сепак, секое приближување кон современиот свет претставува смртоносен ризик. Поради повеќедецениската изолација, нивниот имунолошки систем нема изградено одбрана од заразни болести кои се вообичаени во светот, па обичен вирус може со молскавична брзина да ја десеткува целата популација.

Најголемата регистрирана изолирана заедница во моментов е народот Машко Пиро во перуанска Амазонија. И нивните простори се мета на нелегални упади, што во текот на 2024 година резултираше со смрт на двајца дрвосечачи по вооружен судир со припадниците на племето.

Владата во Перу неодамна го отфрли планот за проширување на заштитната зона за племето Машко Пиро, повлекувајќи ги претходно дадените ветувања за резерватот. И покрај делумната заштита воспоставена во 2002 година, обемни шумски парцели сè уште им се даваат на приватни компании за интензивна индустриска сеча.

Извршната директорка на „Срвајвал интернешнал“, Керолајн Пирс, подвлече дека последниот настан со народот Ава претставува јасен сигнал за тревога и потврда за алармантната состојба на терен.

„Овој контакт е загрижувачки показател за тоа како постојаните упади на териториите на изолираните домородни народи ги ставаат во реална опасност оние кои досега успевале самостојно да опстанат и да се прехранат“, изјави Пирс.

Пирс објасни дека домородците се наоѓаат во исклучително тешка положба поради тоа што натрапниците без контрола ја намалуваат нивната територија од сите страни.

„Изолираните припадници на народот Ава се под екстремен притисок. Натрапници навлегуваат од сите правци, потиснувајќи ги кон еден сè помал остров од амазонска прашума – остров опкружен со уништување“, предупреди Пирс.

Таа на крајот упати јавен апел до владата во Бразил без одлагање да ги насочи сите потребни материјални и безбедносни капацитети за заштита на шумскиот регион.

„Бразилската влада мора да ги обезбеди ресурсите потребни за заштита на Арарибоја од дрвосечачите и сточарите, кои ја уништуваат територијата грубо кршејќи го законот“, порача Пирс.