Една од најмоќните технолошки компании во светот, американската „Нвидиа“, се најде во центарот на шпионски скандал, откако се појавија сомнежи дека жена блиска до нејзиниот извршен директор Џенсен Хуанг работела за кинеската разузнавачка служба. Станува збор за Алис Хуанг, бизнисменка поврзана со трговијата со напредни компјутерски чипови, за која американските функционери се сомневаат дека собирала информации за Пекинг, пишува „Си-Ен-Ен“.

Џенсен Хуанг во меѓувреме призна дека имал вонбрачна врска, а „Нвидиа“ покрена независна истрага за да утврди дали нејзиниот директор бил мета на странска разузнавачка операција. Компанијата засега нема причина да верува дека нејзините деловни тајни или националната безбедност на САД се загрозени.

Која е Алис Хуанг, жената која се појавувала покрај директорот на „Нвидиа“ на деловни вечери, голф-терени и технолошки конференции? И покрај врските со некои од највлијателните луѓе во индустријата за вештачка интелигенција, голем дел од нејзиниот живот и деловните активности остануваат непознати.

Од кинеската телевизија до трговијата со чипови

Според податоците на американската Царинска и гранична служба, до кои дошол „Си-Ен-Ен“, вистинското име на Алис Хуанг е Хуанг Ле. Станува збор за 43-годишна кинеска државјанка, која пред да влезе во финансискиот сектор работела како новинарка во кинеската државна телевизија.

Податоците од кинеските социјални мрежи и деловните интернет-страници покажуваат дека по новинарската кариера почнала да работи во финансиската индустрија. На една интернет-страница на кинески инвестициски фонд се наведува дека имала четири години искуство во медиумите и осум години во трговијата со хартии од вредност, вклучително и работа во „ХСБЦ“ и „Ситик Секјуритис“.

„Њујорк тајмс“ ја опиша како бизнисменка која одлично зборува англиски, редовно посетува технолошки конференции и деловни вечери и има познанства на највисоките нивоа во индустријата за вештачка интелигенција.

Сепак, денес речиси ништо не се знае за нејзиното престојувалиште. Таа не се огласила јавно ниту се појавила во јавноста од минатата година, кога за првпат се појавија извештаи за сомнежите поврзани со нејзиниот однос со Џенсен Хуанг.

Компанијата поврзана со неа купила чипови во вредност од милијарди долари

Од март до ноември 2023 година, Алис Хуанг била директорка на компанијата „Мегаспид Интернешнл“, со седиште во Сингапур, покажуваат деловните регистри. Компанијата е основана во 2015 година како кинески производител на видеоигри под името „7Роуд Интернешнл“, а подоцна го пренасочила работењето кон компјутерски облак и центри за податоци.

„Мегаспид“ во последните години стана еден од најголемите купувачи на чипови на „Нвидиа“ во Азија. Според проценките на одредени аналитичари, компанијата купила полупроводници во вредност од повеќе од четири милијарди долари.

Деловните регистри покажуваат и дека „Мегаспид“ добивал финансиски средства од кинескиот технолошки гигант „Алибаба“. Компанијата е под истрага поради сомнежи дека на кинески претпријатија им овозможувала неовластен пристап до американски чипови, чиј извоз во Кина е ограничен.

Од „Мегаспид“ ги отфрлаат обвинувањата и тврдат дека работат законски и ги почитуваат сите прописи. „Си-Ен-Ен“ побарал коментар од компанијата, сингапурските власти и полицијата, како и од „ХСБЦ“ и „Ситик Секјуритис“.

Заедно биле фотографирани на голф и деловни вечери

Не е познато кога се запознале Алис Хуанг и Џенсен Хуанг, но постојат фотографии кои покажуваат дека се дружеле најмалку од септември 2024 година. На кинеската социјална мрежа „ВиЧет“ биле објавени нивни заеднички фотографии од луксузен голф-центар во Калифорнија.

Алис Хуанг со години често патувала во САД. Податоците на американските гранични власти покажуваат дека од 2017 година ја посетила земјата десет пати, последен пат во март 2025 година, кога била фотографирана при посетата на седиштето на „Нвидиа“ во Санта Клара.

Двајцата деловни познаници заедно биле и на вечера во Тајпеј во мај 2025 година, за време на технолошка конференција. По вечерата заминале со ист автомобил, а фотографиите од нивните средби дополнително привлекле внимание по избувнувањето на скандалот.

„Нвидиа“ претходно ги отфрли тврдењата дека нивниот однос бил невообичаен. Во соопштение објавено во октомври, компанијата навела дека средбите со клиенти се дел од работните обврски на извршниот директор и дека Џенсен Хуанг секоја година разговара со илјадници деловни луѓе.

Американските служби се сомневаат во кинеска шпионажа

Според два извора запознаени со случајот, ФБИ уште пред речиси една година ги предупредило американските законодавци за сомнежите дека Алис Хуанг можеби доставува информации до Кина. „Њујорк тајмс“ објави дека американските разузнавачки служби најмалку една година електронски ги следеле нејзините активности.

Американските функционери се сомневаат дека Алис Хуанг работела за кинеската разузнавачка служба и дека се обидувала да дојде до информации кои би можеле да му помогнат на Пекинг во технолошкото натпреварување со САД. Според овие сомнежи, нејзината блискост со директорот на „Нвидиа“ можела да послужи за собирање чувствителни податоци за една од најважните американски технолошки компании.

„Си-Ен-Ен“ наведува дека американските функционери се сомневале и во љубовна врска меѓу Алис Хуанг и директорот на „Нвидиа“. Џенсен Хуанг изминатиот викенд во порака до вработените признал дека имал вонбрачна врска, но притоа не го открил името на другата личност.

„Нвидиа“ во неделата соопшти дека нејзиното раководно тело покренува независна истрага со помош на надворешни правни експерти. Целта е да се проверат наводите дека нејзиниот извршен директор бил мета на странска разузнавачка операција.

Дали се украдени деловни тајни?

„Нвидиа“, чија пазарна вредност се проценува на околу 4,5 билиони долари, произведува некои од најнапредните чипови потребни за развој на вештачката интелигенција. Токму поради тоа, нејзината технологија има огромно економско и стратешко значење за САД и Кина.

Компанијата соопшти дека засега нема причина да верува оти се компромитирани државни или деловни тајни. Сепак, истрагата треба да ги утврди сите околности околу контактите на Хуанг и евентуалните обиди за собирање доверливи информации.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека разговарал со Џенсен Хуанг, кој му рекол дека не знаел за можна шпионска активност на жената со која го поврзуваат.

Трамп рече дека му верува и дека не смета оти директорот на „Нвидиа“ свесно учествувал во каква било разузнавачка операција. Кинеското Министерство за надворешни работи истиот ден ги отфрли обвинувањата дека Алис Хуанг е кинеска шпионка. Пекинг ги нарече неосновани шпекулации и обид за оцрнување на Кина.

Скандалот ја потресе вредноста на „Нвидиа“

Отворањето на истрагата предизвика загриженост кај инвеститорите во момент кога технолошките акции веќе се под притисок поради прашањата за исплатливоста на огромните инвестиции во вештачка интелигенција. Акциите на „Нвидиа“ во понеделникот паднаа за околу пет проценти, додека другите важни американски берзански индекси бележеа раст.

Вредноста на акциите на „Нвидиа“ падна за повеќе од 20 проценти во однос на највисокото ниво достигнато пред еден месец. Компанијата минатата недела го загуби и целиот раст на вредноста остварен од почетокот на годината.

Затоа, шпионскиот скандал ги надминува рамките на приватниот живот на нејзиниот извршен директор. Во центарот на вниманието е прашањето дали кинеските разузнавачки служби се обиделе да ги искористат личните и деловните врски за да дојдат до технологија која има клучна улога во глобалната трка за доминација во областа на вештачката интелигенција.