Православните верници на 27 септември го чествуваат Воздвижението на Чесниот Крст, празник меѓу народот познат како Крстовден. Овој голем христијански ден претставува силен потсетник на верата, спасението и Христовото страдање за човештвото. Празникот секоја година се одбележува на ист датум и се одликува со длабока молитва, духовно покајание и задолжителен строг еднодневен пост.
Според христијанското предание, празничниот спомен е востановен во чест на откривањето на крстот на кој бил распнат Исус Христос. Пронаоѓањето на реликвијата се поврзува со светата царица Елена, мајка на римскиот цар Константин Велики. За време на археолошките ископувања во близина на Христовиот гроб биле пронајдени три дрвени крста.
За да се препознае вистинскиот крст на Спасителот, врз нив било положено телото на починат човек, кој според преданието веднаш оживеал при допирот со светиот крст. Во спомен на тој настан, во црквите на овој ден крстот украсен со цвеќе и босилек се изнесува во средината на храмот, каде што верниците му се поклонуваат со почит.
Покрај духовните правила, со Крстовден се поврзани и повеќе народни обичаи што се почитуваат со генерации. Во традицијата овој датум го означува официјалниот почеток на гроздоберот. Првите набрани гроздови најпрво се носат во црква на осветување, а потоа се разделуваат меѓу членовите на семејството за здравје и плодна година.
Земјоделците на овој ден традиционално ја започнуваат и сеидбата на зимските житни култури. Во семејните домови највозрасната жена меси обреден леб со изразен крст во средината, кој потоа се крши на трпезата. Иако претставува народно верување различно од црковниот канон, во народот постои обичај на Крстовден да не се јаде храна со црвена боја, како домати, црвени пиперки, јаболка и ротквици.
На празничната посна трпеза редовно се наоѓаат печена тиква, благословен леб и свежо грозје. Народното предание учи дека молитвите упатени на овој ден имаат посебна духовна моќ и дека искрените желби за здравје и мир ќе бидат чуени. На празникот именден одбележуваат сите што ги носат имињата Крсто, Крстана, Кристо, Кристина, Кристијана и нивните варијанти.