Американскиот претседател Доналд Трамп денеска по телефон се придружи на состанокот на европските лидери за Украина во Берлин од претседателскиот авион „Ер Форс Уан“, само неколку часа откако се сретна со рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот претседател Си Џинпинг во Кина. За време на разговорот, тој остро го доведе во прашање продолжувањето на европската воена помош за Украина, повикувајќи се на информации од четири европски претставници запознаени со разговорот.
Трамп им рекол на европските лидери дека Путин е сериозен во врска со мировните преговори за Украина. Според тројца претставници кои разговарале под услов на анонимност, американскиот претседател многу решително го изразил своето противење на понатамошното доделување милијарди евра за воена помош за Киев.
Двајца од изворите го опишаа неговиот говор како остра тирада против континуираното финансирање за Украина, додека трет понуди поблаг опис, велејќи дека Трамп зборувал за големите заштеди што би можеле да произлезат од завршувањето на војната.
Според информациите од учесниците, Трамп го повикал својот зет и специјален пратеник Џаред Кушнер, кој бил на состанокот, од авионот. Кушнер го вклучил звучникот на својот мобилен телефон, а звукот бил засилен со микрофон за да можат другите учесници да го слушнат американскиот претседател.
Белата куќа не одговори веднаш на барањето за коментар за содржината на разговорот.
Претставници на приближно 40 земји се собраа денес во Берлин на најголемиот состанок на таканаречената Коалиција на волјата, група земји кои се стремат да обезбедат долгорочна воена и безбедносна поддршка на Украина.
Средбата ја организираше германскиот канцелар Фридрих Мерц, а меѓу учесниците беа францускиот претседател Емануел Макрон, украинскиот претседател Володимир Зеленски и претставници на други европски земји. Од американска страна, учествуваа специјалните пратеници на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер.
Европските сојузници сакаа да знаат што преговара Трамп со Путин и Си во Шенжен, Кина, и дали Вашингтон ќе ги поддржи нивните планови за безбедносни гаранции за Украина по евентуално прекин на огнот.
По состанокот, германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека Европа нема да се согласи на мировен договор за Украина што би бил договорен без учество на Киев и европските земји.
„Преговорите можат да успеат само ако Украина и Европа заедно учествуваат во процесот. Формат сличен на Јалта нема да донесе мир“, рече Мерц.
Мерц нагласи дека европските земји ќе продолжат да ја поддржуваат Украина сè додека е потребно. Тој ја опиша средбата меѓу Трамп, Путин и Си во Кина како, пред сè, можност за заедничка фотографија, за разлика од средбата во Берлин, каде што беа дискутирани конкретни мерки за помош на Украина.
Вклучувањето на Трамп на средбата во Берлин следеше по историскиот трилатерален состанок во Шенжен, Кина. Таму, американскиот претседател го нарече Путин пријател, а тројцата лидери разговараа за војната во Украина, нуклеарното оружје и меѓународната безбедност.
И покрај големите очекувања, состанокот не донесе конкретен напредок кон завршување на војната во Украина. Во заедничка декларација, трите земји најавија продолжување на дијалогот за намалување на нуклеарните ризици, реформирање на Обединетите нации и зголемување на снабдувањето со нафтени деривати.
Европските лидери се загрижени дека Трамп би можел да се обиде да постигне договор со Путин без нивно учество, особено кога станува збор за иднината на Украина и безбедносниот поредок во Европа.
Токму затоа критиките на Трамп за продолжувањето на европската воена помош за Киев имаат дополнителна тежина. Европските земји го презедоа најголемиот дел од финансирањето на украинската одбрана во последните месеци, откако администрацијата на Трамп значително ја намали директната американска помош.
Досега не е познато дали Трамп упатил конкретни барања до европските сојузници за време на телефонскиот разговор или дали најавил промена во американската политика кон Украина.
