Соединетите Американски Држави се на три месеци од меѓуизбори на 3 ноември, гласање кое би можело длабоко да ги преобликува последните две години од вториот мандат на претседателот Доналд Трамп и да одреди кој ќе го води Конгресот додека земјата се подготвува за претседателските избори во 2028 година.

“Мидтерм” избори се нарекуваат така бидејќи се одржуваат во средината на мандатот на претседателот. Сите 435 членови на Претставничкиот дом, 35 ​​од 100-те сенатори и 36 гувернери се кандидирани за избор.

Резултатите ќе одредат дали Трамп ќе ги помине последните две години на функцијата со послушен Конгрес или ќе се соочи со двата дома во рацете на демократите, подготвен да истражува, да блокира закони и, во зависност од обемот на неговата победа, да отвори импичмент.

Републиканците моментално имаат само пет места повеќе во Претставничкиот дом, додека републиканците имаат 53 места наспроти 47 места на демократите во Сенатот.

Важноста на овие избори оди подалеку од едноставното броење на мандатите. Тоа е првиот голем тест за популарноста на Трамп откако се врати во Белата куќа, референдум за неговите економски политики обележани со високи тарифи и растечки трошоци за живот, и за тоа дали Конгресот ќе ја задржи својата способност да ја надгледува извршната власт.

Доколку демократите ја преземат контролата врз барем еден дом на Конгресот, тие ќе добијат моќ да одржуваат сослушувања, судски покани и да ја истражуваат администрацијата, вклучително и контроверзноста околу досието на Џефри Епштајн, која ги потресе дел од републиканската база.

Пад на популарноста на Трамп

Политичкиот углед на Трамп влегува во последниот дел од кампањата ослабен. Според „Силвер билтен“, аналитички проект на статистичарот Нејт Силвер, нето популарноста на Трамп падна на ново најниско ниво од неговиот втор мандат од минус 20 проценти, при што 38 проценти го одобруваат неговото работење, а 58 проценти не го одобруваат.
Тоа, според истиот извор, е пониско од кое било време во неговиот прв мандат, вклучително и периодот по немирите во Капитол на 6 јануари 2021 година.

Други анкети покажуваат слични бројки – околу 37 до 38 проценти го одобруваат неговото работење, додека 57 до 59 проценти не го одобруваат, со особено лоши резултати кај помладите гласачи и независните.

Растечките трошоци за живот се најголемата загриженост за гласачите, според Алек Филипс, главен политички економист во Голдман Сакс. Аналитичарите и анкетарите го припишуваат падот на популарноста на наглото зголемување на цените на горивата и инфлацијата.

Покрај тоа, истечените бенефиции за здравствено осигурување од Законот за прифатлива здравствена заштита (ACA) и намалувањата на Медикејд, донесени како дел од законот за даноци и буџет на Трамп, станаа клучни прашања во демократската кампања. Лидерот на малцинството во Претставничкиот дом, Хаким Џефрис, вети дека ако партијата го освои мнозинството, намалувањата ќе бидат повлечени.

Покрај економијата, кампањата беше обележана и со скандалот околу досието на сексуалниот предатор Џефри Епштајн, кој некогаш беше близок до Трамп. Објавувањето на силно редактираните документи кон крајот на 2025 година ги налути некои републикански пратеници, а републиканскиот стратег Брајан Дарлинг предупреди дека „ограниченото откривање останува политички ризик за сите републиканци на ранливи места“.

Републиканскиот конгресмен Томас Маси, кој ја предводеше иницијативата за целосно откривање на досието со демократот Ро Кана, рече дека скандалот „ќе им наштети на републиканците на меѓуизборите“.

Прераспределба на изборните единици

Прераспределбата стана една од најважните битки на овие избори. Најголемата „борба“ се води во Тексас, кој усвои нова изборна мапа што би можела да им даде на републиканците до пет дополнителни места. Федералниот суд во Ел Пасо ја блокираше имплементацијата на новата мапа, но Врховниот суд на САД привремено дозволи таа да се користи на изборите додека трае судската постапка.

Гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, одговори со иницијатива за референдум, „Предлог 50“, која гласачите ја одобрија, отворајќи го патот за демократска мапа што би можела да им даде на републиканците до пет дополнителни места.
Врховниот суд ја отфрли итната жалба на републиканците против мапата.

Слични битки се водат во Мисури, Северна Каролина, Охајо, Флорида и Луизијана, каде што одлуката на Врховниот суд за Законот за право на глас отвори врата за бришење на афроамериканските области. Според анализата на „Кук политикл репорт“, републиканците би можеле да добијат осум дополнителни места од прераспределбата, додека демократите би можеле да видат нето добивка од две, што значи дека републиканците имаат структурна предност и покрај ударот во Калифорнија.

Битката во Сенатот

Битката во Сенатот се води во девет држави кои аналитичарите ги сметаат за конкурентни. Демократите бранат две места во државите што Трамп ги освои во 2024 година – Џорџија и Мичиген.

Републиканците бранат седум места, вклучувајќи го и Мејн, каде што сенаторката со шест мандати Сузан Колинс – единствената републиканка во држава што Камала Харис ја освои во 2024 година – се брани од демократскиот кандидат Трој Џексон.

Најверојатната шанса на демократите да освојат републиканско место е Северна Каролина, каде што долгогодишниот сенатор Том Тилис се повлече откако се судри со Трамп околу законот за даноци.
Дополнителни можности за демократите се отвораат во Охајо и Алјаска, а тие се надеваат на изненадувања во Ајова и Тексас доколку политичката клима дополнително се влоши за републиканците.

Партиската анкета за Конгресот (без имиња на кандидати) покажува демократска предност, но со широк опсег во зависност од истражувачот. Просекот на „Силвер билтен“ на крајот на јули беше приближно шест процентни поени во корист на демократите, додека анкетата на колеџот „Емерсон“ имаше водство од единаесет поени, а „Морнинг консалт“ и „Расмусен“ имаа потесни маржи од три до четири поени.

Хари Ентен, аналитичар на Си-Ен-Ен, предупреди дека демократите се зад темпото на 2006 и 2018 година, кога водеа со седум поени во истата фаза од циклусот, што укажува дека ентузијазмот за голем „син бран“ можеби не е толку сигурен како што сугерираат поединечните анкети со двоцифрена предност.

Претседателот Трамп јавно ги отфрла песимистичките прогнози. На собирот на републиканските гувернери, тој рече дека очекува партијата „фантастично“ да се справи на изборите, додавајќи дека резултатите би можеле да бидат „големо изненадување“.

Неколку сценарија

Во исто време, демократското раководство во Сенатот јавно се подготвува за сценарио во кое Трамп би можел да се обиде да ја оспори легитимноста на изборите. Лидерот на демократското малцинство во Сенатот, Чак Шумер, свика состанок на сенаторите зад затворени врати за да испланира она што го нарече сценарио на судниот ден.

Поводот беше говорот на Трамп до нацијата за „интегритетот на изборите“ кон крајот на јули, во кој тој ги повтори тврдењата за изборна измама во 2020 година и однапред го доведе во прашање кредибилитетот на ноемвриските избори.

Што се однесува до најверојатните сценарија за ноември, аналитичарите генерално гледаат три можни исходи. Првиот е демократите да го преземат Претставничкиот дом, но не и Сенатот. Вториот е републиканците да ги бранат двата дома, а третиот, поретко споменуван, е поширок „син бран“ во кој демократите би ги освоиле двата дома со удобна предност.

Последиците за Трамп би варирале во зависност од исходот.

Губењето на Претставничкиот дом би им отворило целосна истражна моќ на демократите врз администрацијата, вклучително и можноста за одржување сослушувања за царинската политика, рациите за имиграција на ICE и случајот Епштајн, и ефикасно би ја запрело неговата законодавна агенда во последните две години од неговиот мандат, принудувајќи го да владее во голема мера преку извршни наредби.

Губењето на Сенатот дополнително би ја загрозило потврдата на судските и извршните назначувања. Во исто време, републиканските одбрани на двата дома би ја зајакнале позицијата на Трамп на чело на 2028 година и би им дале поттик на кандидати како потпретседателот Џ.Д. Венс.

Она што го делат аналитичарите од целиот политички спектар е верувањето дека овие среднорочни избори, без оглед на конечниот исход, ќе бидат јасен референдум за вториот мандат на Трамп и насоката што ќе ја преземат Соединетите Држави во последните две години од неговото претседателствување.