Официјално започна трката за избор на нов наследник на претседателката на Европската централна банка Кристин Лагард. Овој процес следува по нејзината најава дека функцијата ќе ја напушти на 7 февруари пред редовниот истек на нејзиниот мандат.
Меѓу кандидатите кои најмногу се издвојуваат се поранешниот гувернер на Банката на Шпанија, Пабло Ернандез де Кос, и поранешниот гувернер на холандската централна банка, Клас Кнот. Лагард ќе ја напушти водечката позиција речиси девет месеци пред официјалниот крај, а нејзиниот наследник ќе биде назначен директно од страна на Европскиот совет.
Двајцата потенцијални наследници имаат долгогодишно богато искуство во рамките на централното банкарство, но застапуваат различни пристапи кон водењето на монетарната политика. Де Кос во финансиските кругови се смета за поумерен кандидат, додека Кнот долго време е препознатлив како застапник на построги мерки и повисоки каматни стапки.
Пабло Ернандез де Кос во моментов извршува функција на генерален директор на Банката за меѓународни порамнувања, институција која редовно се нарекува централна банка на централните банки. Претходно тој успешно раководеше со Централната банка на Шпанија и претседаваше со Базелскиот комитет за банкарска супервизија. Неговите клучни предности се огромното искуство, одличното познавање на европските институции и покажаната способност за постигнување компромисни договори.
Во своето досегашно дејствување, тој постојано ги поддржуваше мерките наменети за стимулирање на економскиот раст, вклучувајќи ги пониските каматни стапки и откупот на обврзници. Сепак, кога инфлацијата нагло порасна во текот на 2022 година, Де Кос застана зад зголемувањето на каматните стапки. Тој упорно се залагаше за одржливи јавни финансии, упатувајќи предупредувања за опасностите од нагло покачување на минималната плата и потребата од сеопфатно реформирање на пензискиот систем.
Од друга страна, Клас Кнот беше на чело на централната банка на Холандија од 2011 до 2025 година, а истовремено служеше и како претседател на Одборот за финансиска стабилност, меѓународно регулаторно тело задолжено за следење на ризиците во глобалниот финансиски систем. Долг временски период тој се перципираше како изразен монетарен „јастреб“ и поборник на ригорозни политики за сузбивање на инфлаторните притисоци. Кнот беше меѓу најгласните критичари на одлуката што ЕЦБ ја донесе во 2019 година за дополнително кратење на каматните стапки и рестартирање на програмата за откуп на обврзници.
И покрај таквиот крут став, тој подоцна поддржа воведување вонредни мерки за време на пандемиската криза, како и посебен механизам со кој централната банка интервенира при неоправдани разлики во цената на задолжување на земјите од еврозоната. Неговото искуство во контролата на финансиските ризици важи за силен адут, иако претходните несогласувања околу стратешките насоки на ЕЦБ можат да му создадат тешкотии при обезбедувањето поширока поддршка меѓу членките.
Конечниот избор за наследник на Лагард нема да се потпира исклучиво врз стручните квалификации на кандидатите. Европските лидери ќе мора да водат сметка за географската застапеност на државите на највисоките функции, како и за одржувањето рамнотежа меѓу северот и југот на еврозоната. Дополнителен простор за меѓусебни преговори се создава со претстојните промени на неколку членови во раководството на банката, што овозможува овие именувања да станат дел од поширок политички договор.
Според резултатите од анкетата на економисти спроведена од Блумберг, Де Кос има благо водство со поддршка од 12 стручњаци наспроти деветмина кои застанаа зад Кнот. Таквиот исход не претставува конечна гаранција, бидејќи конечната одлука останува кај шефовите на држави и влади на Европската Унија. Се предвидува договорот да биде финализиран пред завршувањето на годината, а доколку преговорите влезат во ќорсокак, отворена е опцијата за промоција на трет, компромисен кандидат.