Предлогот за подигнување двометарска бронзена скулптура на жена во традиционална македонска носија со две деца, во Нови Сад, предизвика дипломатски бранови во три балкански земји – Србија, Грција и Бугарија. Иницијативата дојде од Националниот совет на македонското национално малцинство во Србија, по повод 80-годишнината од доселувањето на Македонци во Војводина.
Кој стои зад иницијативата?
Предлогот го поднесе Националниот совет на македонското национално малцинство во Србија по повод 80-годишнината од доселувањето на Македонци во Војводина, јавува „Данас“. Станува збор за бронзена скулптура висока околу два метри, која би прикажувала жена во традиционална македонска носија со две деца – едното свртено кон Србија, а другото кон Македонија. Автор на проектот е скулпторот Синиша Новески.
Каде заврши предлогот?
Советот за култура и информирање на Собранието на Нови Сад побара дополнително мислење од ЈП „Урбанизам“ и Заводот за заштита на спомениците на културата.
Реакциите што дојдоа од Грција
Предлогот наиде на остри реакции од Граѓанската партија на Грците во Србија, која побара властите во Нови Сад да ја отфрлат иницијативата. Од партијата оценија дека споменикот би претставувал „длабоко непочитување кон грчкиот народ и држава“, а особено спорен го сметаат називот „Мајка Македонија“. Според нив, станува збор за историски и географски ревизионизам и присвојување на име кое го поврзуваат со грчкото историско наследство.
Бугарија гледа поширока слика
Реакции има и во Бугарија, каде што иницијативата се толкува како дел од поширокото српско влијание на Балканот, пишува „Актуелно“. Во бугарските реакции се посочува дека традиционалната носија претставена на скулптурата е поврзана со фолклорното наследство на историско-географската област Македонија, поради што споменикот се оценува како провокација кон бугарската историска меморија.
Симболиката на двете деца – зошто е контроверзна
Особено внимание предизвикува симболиката на двете деца – едното свртено кон Србија, а другото кон Македонија. Во бугарските оценки ова се толкува како порака за српското влијание во Македонија и како дел од концептот за т.н. „Српски свет“.
