Историската победа на Алтернатива за Германија (AfD) на изборите во Саксонија-Анхалт ја потресе политичката елита во Берлин и дополнително ја ослабна позицијата на канцеларот Фридрих Мерц, објавува Политико.
АФД освои 43,8 проценти од гласовите, повеќе од двојно повеќе од резултатот од 2021 година, додека Христијанско-демократската унија (CDU) го забележа својот најлош резултат во историјата на партијата во покраината – само 17,2 проценти.
Раководството на CDU призна дека изборниот резултат претставува пресвртница и најави преиспитување на начинот на кој партијата комуницира со гласачите. Сепак, Христијанско-демократите веднаш ја отфрлија можноста за каква било коалиција со AfD или со Левицата.
„Политико“ објавува дека по изборниот триумф, АфД започна политичка офанзива со цел поразот на ЦДУ да го претвори во трајно слабеење на Мерц и неговата влада. Партијата се обидува да ги освои конзервативните пратеници во регионалниот парламент, додека го обвинува канцеларот дека одбива да разговара со политичката сила која има најголема доверба кај граѓаните.
Ставот на Мерц е дополнително комплициран од фактот дека само девет проценти од гласачите ја одобруваат неговата работа во Саксонија-Анхалт. Во германските политички кругови и на социјалните медиуми веќе се појавија барања за промена на политиката, како и повици за отстранување на канцеларот.
Мерц прифати дел од личната одговорност за поразот, но ја отфрли можноста за оставка. Тој најави корекција на својот политички пристап и продолжување на економските реформи.
Иако освои убедливо најмногу гласови, АфД освои 39 од вкупно 83 пратенички места, што не е доволно за самостојно формирање покраинска влада. Етаблираните партии сега се обидуваат да најдат мнозински модел што повторно би ја заобиколил АфД.
Лидерот на АфД, Тино Хрупала, изјави дека партијата е подготвена за секаков сценарио, вклучително и повторени избори, додека нејзините противници ќе мора да докажат дека се способни да формираат одржлива алтернативна коалиција.
Хрватскиот портал „Адванс“ оценува дека резултатот од изборите претставува фундаментална промена не само во Германија, туку и во цела Европа. Скокот на АфД од 20,8 проценти во 2021 година на речиси 44 проценти, според авторот, повеќе не може да се објасни само со гласање на протест.
ЦДУ, која континуирано владее со Саксонија-Анхалт од 2002 година, сега не успеа да освои ниту една петтина од гласовите. Адванс заклучува дека поранешните политички аутсајдери стануваат водечка сила, додека традиционалните партии ја губат контролата врз политичките процеси.
Успехот на АфД, се наведува, е одговор на дел од општеството на годините блокирање на алтернативните политички програми и бришење на суштинските разлики меѓу етаблираните партии. Наместо едноставен „страв од десницата“, резултатот покажува дека гласачите сè повеќе бараат реформа на системот што го сметаат за затворен и стагниран.
Претстојните избори во Мекленбург-Западна Померанија и Берлин ќе покажат дали AfD може да продолжи со својот подем и дополнително да го подели конзервативниот блок на Германија.