Правосудството мора истовремено да обезбеди целосно почитување на човековите права, исполнување на суштинските цели на кривичната постапка и максимално рационално користење на буџетските средства, нагласи државниот јавен обвинител Ненад Савески.
Савески отворено посочи дека состојбата со која се соочил во Јавното обвинителство по стапувањето на функцијата е значително полоша од неговите првични очекувања.
„Знаев дека состојбата не е идеална, но тоа што го затекнав беше полошо од очекуваното“, изјави Савески.
Тој истакна дека меѓу клучните предизвици остануваат зајакнувањето на кадровските и материјалните капацитети, подигнувањето на севкупната ефикасност и неопходното враќање на довербата на граѓаните во правната држава. Јавните обвинители, според него, имаат строга обврска да постапуваат исклучиво според законските одредби и прибраните докази, без оглед на општествената положба на засегнатите страни.
Во врска со транспарентноста на постапките, јавниот обвинител појасни дека јавноста редовно се информира за секоја истрага откако таа ќе излезе од предистражната рамка.
„Јавноста не знае само за истраги за коишто не смееме да зборуваме, односно ако се во фаза на предистражна постапка“, потенцираше Савески.
Според Савески, неопходно е темелно преиспитување на досегашната судска пракса при определувањето на мерката притвор, со посебен акцент врз нејзиното времетраење. Тој предупреди дека лишувањето од слобода не смее да трае неоправдано долго и оти обвинителите имаат должност да размислуваат и за финансискиот товар што овие одлуки го наметнуваат врз буџетот.
„Ние мора да се менуваме и да се соочиме со фактот дека можеби неосновано се определуваат притвори. Тоа можеби не е толку голем проблем, колку што е проблем времетраењето на оваа мерка“, посочи Савески.
Покрај основните стандарди за заштита на човековите права, тој го истакна и економскиот аспект на притворските мерки, оценувајќи ги како непотребно скапо оптоварување за државната каса.
„Ние сме сиромашна држава и како систем, вклучително и јавните обвинители, треба да водиме сметка за трошоците што ги создаваме. Ако можеме да исполниме една цел со мерка што е поевтина и нема да го оптоварува буџетот, треба да размислуваме и на тоа“, додаде Савески.
Коментирајќи ги неодамнешните одлуки на Врховниот суд за укинување на пресудите во случаите за автобуската несреќа кај Ласкарци со „Дурмо турс“ и пожарот во модуларната болница во Тетово, тој подвлече дека професионалните стандарди не му дозволуваат коментирање на највисоката судска власт.
„Врховниот суд, како во секое општество, така и во нашето, има апсолутен авторитет и ние сите мора да ги почитуваме одлуките на Врховниот суд. Особено ние, професионалците. Не би си дозволил никогаш, и би излегол од рамките на моите професионални стандарди, да си земам за право да ги критикувам, коментирам одлуките на Врховниот суд“, констатираше Савески.
Во однос на прашањето дали се водат истраги против актуелни државни функционери, Савески потврди дека обвинителството постапува во рамки на предвидените процедури, но за деталите од предистражната постапка не може да се изнесуваат податоци во јавноста. Доколку се обезбедат цврсти и необорливи материјални докази, ниедна функција нема да биде штит од одговорност.
„Доколку имаме кривично-правен настан во којшто сторител е кој било, вклучително и актуелни функционери, и за тоа собереме цврсти, несоборливи докази, секако дека ќе има постапка“, нагласи Савески.
Во делот за мандатот на поранешниот шеф на ОЈО ГОКК, Ислам Абази, тој посочи дека за време на неговото раководење немало отворени дисциплински постапки или забележани скандали во самото работење.
„Видете, мандатот на колегата Ислам Абази не заврши со дисциплинска постапка, не заврши со некој скандал во работењето на тој јавен обвинител“, изјави Савески.
Осврнувајќи се на формирањето на Специјалното јавно обвинителство, Савески оцени дека причините за неговото формирање биле оправдани и одраз на реалната општествена криза во тој период, но неговиот карактер бил законски замислен како ад-хок решение со ограничен рок на постоење.
„Причините за етаблирање на тоа обвинителство беа реални. Работата на тоа обвинителство имаше еден свој период на опстојување и постапување. За жал, завриши на таков начин како што заврши обвинителката која го раководеше, меѓутоа периодот на постоење на тоа обвинителство беше законски предвиден и да не се случеше таква завршница на кариерата на обвинителката. Практично беше ад хок решение, временски ограничено“, заклучи Савески.