Апсењата на негови соработници во Србија и новата истрага за перење пари од шверц на кокаин добија нов епилог – судот во Еквадор одлучи да го конфискува целиот имот на С.Ј., кого регионалните медиуми го опишуваат како еден од најмоќните балкански нарко-босови, познат под прекарот „српски Ескобар“. За случајот пишува и Евроњуз на српски јазик.

Одлуката доаѓа откако во Еквадор беше донесена пресуда со која С.Ј., кој се наоѓа во притвор во таа земја, е осуден на 10 години затвор за перење повеќе од 11 милиони евра. Иста казна добила и неговата сопруга А.Ф., а судот одлучил да го конфискува целиот нивни имот за кој постои сомневање дека потекнува од криминални активности.

Меѓу запленетите средства се три компании, повеќе недвижности, луксузни автомобили, како и пари пронајдени при претресите и апсењето на 24 ноември 2024 година.

Според еквадорските истражни органи, С.Ј. бил уапсен во ноември 2024 година во покраината Гвајас. Истрагата утврдила дека користел различни деловни структури за да ги прикрие средствата добиени од трговијата со кокаин. Се сомнева дека парите поминувале преку компанија за обезбедување, фирма за изнајмување машини и фарма за ракчиња. Случајот во еквадорското правосудство се водел под името „Caso Euro 2024“ и од самиот почеток привлекол големо внимание и бројни контроверзии.

Во Србија, во меѓувреме, неодамна беа уапсени неговите соработници Б.Ј. и Н.М. под сомнение дека се членови на организирана криминална група предводена од С.Ј., која делувала од Еквадор и учествувала во перење пари. Кривични пријави беа поднесени и против Н.Б. и Б.В. за перење пари, додека Б.В. се соочува и со обвинение за нелегално поседување оружје и наркотични дроги.

Според истрагата, од октомври 2019 до декември 2024 година групата располагала и сокривала најмалку 968.880 евра за кои се сомнева дека потекнуваат од криминални активности. Се наведува дека С.Ј. претходно организирал мрежа за шверц на кокаин од Еквадор кон Европската Унија и Србија, а потоа формирал и структура што ги насочувала тие средства во легални финансиски текови.

Парите, според сомневањата на истражителите, биле чувани во банкарски сефови во Белград и користени за купување станови и гаражи во Србија и Австрија. При полициската акција од Б.В. биле запленети 92.800 евра, додека кај Н.Б. биле пронајдени 472.530 евра.

Еквадор – нова клучна точка на трговијата со кокаин

Овој случај повторно го отвори прашањето за растечката улога на Еквадор во глобалната трговија со кокаин. Во последните години, поради присуството на меѓународни картели и сè поактивните балкански криминални групи кои го организираат транспортот на дрогата кон Европа, оваа земја често се нарекува „нова Колумбија“.

Во некои меѓународни извештаи Еквадор се опишува како клучна точка на светските рути на кокаинот. Земјата, која порано главно служела како транзитна зона, денес се смета за „автопат за дрога“ кон Европа и Соединетите Американски Држави. Според проценките, речиси половина од кокаинот произведен во Колумбија стигнува на светскиот пазар преку еквадорските пристаништа.

Еквадор има околу 18 милиони жители и се наоѓа меѓу Колумбија и Перу – земји кои заедно произведуваат околу 90 проценти од светскиот кокаин. Дополнителни фактори што го олеснуваат шверцот се релативно благи закони, лесниот влез во земјата и можноста за добивање лажни документи.

Значајна улога има и фактот што Еквадор уште од 2000 година го користи американскиот долар како официјална валута, што ги олеснува финансиските трансакции. Земјата има осум пристаништа, а пристаништето Гвајакил се смета за една од најважните точки преку кои криминалните организации, меѓу кои и балканските, организираат транспорт на кокаин кон Европа.

Кокаин скриен во пратки со банани

Како пример за ваквите шеми се наведува случај од почетокот на 2022 година, кога во Црна Гора беа запленети околу 500 килограми кокаин што пристигнале во пратка банани од Еквадор. Дрогата беше откриена во магацин на трговската компанија „Воли“, откако бродот „Спирит оф Ченај“ со околу 70 контејнери банани вплови во пристаништето Бар на 2 јануари.

По сомневањето дека меѓу бананите има кокаин, царинските служби во координација со полицијата одлучија да го следат контејнерот до неговата крајна дестинација.

Според Глобалната иницијатива против транснационалниот организиран криминал (GI-TOC), кокаинот најчесто се крие во контејнери со свежо овошје, особено банани, но и во пратки со замрзната овошна пулпа произведена во Колумбија и Еквадор. Пакувањата со дрога обично се завиткани во повеќе слоеви фолија за да се отежни нивното откривање.

Воедно, поради тоа што се работи за лесно расиплива стока која мора брзо да го напушти пристаништето, ваквите пратки често поминуваат низ помалку детални контроли, што криминалните групи го користат за транспорт на големи количини кокаин.

Балкански криминални групи во Еквадор

Со текот на годините, повеќе државјани на Србија поврзани со меѓународната трговија со дрога биле уапсени или убиени во Еквадор. С.Ј. првпат беше уапсен на 17 септември 2014 година, кога имал 35 години, во акција во која беа запленети 153 килограми кокаин.

Покрај него тогаш беа приведени уште четворица Еквадорци и двајца Колумбијци, а истрагата утврди дека дрогата била наменета и за локалниот пазар и за купувачи во Европа. Тој беше осуден на повеќе од 17 години затвор, но казната подоцна му беше намалена и беше ослободен по само четири години, што предизвика скандал и доведе до апсење на судија.

Насилството поврзано со нарко-картелите во Еквадор одзеде и животи на неколку државјани на Србија. Во јули 2020 година, Нишлијата Саша Спасиќ (56) беше убиен во крајбрежен дел на земјата, во трговскиот центар „Плаза Навона“. Напаѓачите испукале повеќе куршуми кон него додека бил со сопругата и малолетната ќерка.

Според локалните медиуми, при претресот на неговиот стан полицијата пронашла околу 250.000 долари во готово, а истрагата укажувала дека убиството е поврзано со организиран криминал и трговија со дрога.