Американскиот претседател Доналд Трамп во Белата куќа го прими кинескиот претседател Си Џинпинг, а од нивните разговори се очекуваат ограничени конкретни резултати, и покрај настојувањата на двете страни да ја нагласат стабилноста на односите меѓу двете земји.
Ова е втора средба меѓу двајцата лидери на двете најголеми економии во светот оваа година, но прва посета на Си на Вашингтон по повеќе од една деценија. Двајцата претседатели се обратија пред медиумите во Белата куќа.
Си: Мора да се осигураме дека АИ е под контрола
„Кина и Соединетите Американски Држави се две големи нации со големи народи. Јас сум тука за да продолжам да го негувам нашето пријателство, да ја проширувам соработката и да ја унапредувам благосостојбата на двата наши народа. Интересите на Кина и Соединетите Американски Држави се длабоко испреплетени и без нашата меѓусебна соработка би било исклучително тешко да се решат многу од итните проблеми во светот. Нашите две земји имаат историска одговорност за промовирање на човечкиот напредок и јас сум подготвен да соработувам со претседателот Трамп за заеднички да управуваме со кормилото на кинеско-американските односи.
Мора да ја зајакнеме комуникацијата; искрениот, длабок и континуиран дијалог е најдобриот начин за зајакнување на разбирањето и меѓусебната доверба. Постои длабоко лично почитување меѓу мене и претседателот Трамп и развивме квалитетен однос. Мора да обезбедиме мирен соживот, а конкуренцијата меѓу нашите економии мора да остане позитивна и во јасни граници. Нашите армии треба да одржуваат редовен дијалог и не смееме да ја преминеме линијата на конфликт, Кина и САД можат сè да добијат од соработката, додека во случај на конфликт двете страни би претрпеле пораз.
Како водечки сили во областа на вештачката интелигенција, ние ја носиме одговорноста да го насочиме нејзиниот развој кон општото добро и да се осигура дека технологијата на вештачка интелигенција секогаш останува под човечка контрола и во служба на благосостојбата на општеството. Исто така, Кина ги држи своите врати широко отворени и ги поздравува американските компании кои сакаат да работат и да инвестираат на нашиот пазар, а ние подеднакво се надеваме дека кинеските компании тука во САД ќе добијат фер и еднаков третман.
Со цел дополнително да ги зајакнеме врските меѓу нашите народи, со ова упатувам официјална покана до 100.000 американски студенти да ја посетат Кина за размена и студирање во следните пет години. „Исто така, со гордост објавувам дека во продолжение на нашата традиција на партнерство, две панди, Пинг Пинг и Фу Шуанг, во наредните денови ќе се преселат во нивниот нов дом во зоолошката градина во Атланта“, кажа Си во Белата куќа.
Трамп: Си и јас имаме однос базиран на длабоко почитување
„Претседателот Си и јас изградивме однос базиран на длабоко меѓусебно почитување. Исклучително сум горд на односот меѓу САД и Кина, како и на односот што го развиваме. Всушност, двете наши земји ги следат истите цели и можеме да бидеме исклучително горди на тоа. Си е првиот кинески лидер кој по втор пат е во официјална посета на Белата куќа, а од мојата прва изборна победа во 2016 година до денес, меѓу нас се разви навистина големо пријателство. Ова е воедно и нашата прва средба во Белата куќа и морам да кажам дека многу работи се променија откако тој последен пат беше тука.
Со заедничка работа, постигнавме огромен напредок во решавањето на клучните проблеми со кои се соочуваат нашите две земји. Активно работиме на воспоставување поурамнотежен трговски однос, што вклучува отворање нови пазари за американските земјоделци и сточари.
Ќе разговараме и за итни прашања во областа на безбедноста, технологијата и „суперинтелигенцијата“. Одлуките кои ги носиме денес во овие области можат да обезбедат мир и просперитет во наредните многу децении.
Американските маринци своевремено ја усвоија изреката „гунг-хо“ од Кина, што на кинески значи „да се работи заедно“. Токму вака претседателот Си и јас ќе продолжиме да се однесуваме, работејќи заедно. „Со ова им упатувам најтопло добредојде на претседателот Си и неговата сопруга во Соединетите Американски Држави“, кажа Трамп.
Трамп лично го пречека Си
Трамп лично го пречека Си по неговото пристигнување во САД. Ова е прв случај во последните 11 години американски претседател да пречека странски државник во воздухопловната база Ендрус. Последниот пат кога претседателот Барак Обама го стори тоа беше во 2015 година, кога го пречека папата Франциско, објави Ц-СПАН, која ги следи претседателските активности.
Во изјава по неговото пристигнување, објавена од кинеската новинска агенција Синхуа, Си изрази надеж за постабилни односи со САД, велејќи дека Пекинг и Вашингтон треба да бидат „партнери, а не соперници“ и дека „историската логика на мирен соживот“ меѓу двете земји не се променила.
За Трамп, кој им придава големо значење на церемониите и личните односи со моќните светски лидери, посетата е и прашање на национален престиж и можност за дипломатија на највисоко ниво.
Американскиот претседател сака да му возврати на раскошниот прием кој му беше приреден во Кина во мај и да го импресионира Си со церемонии кои ќе се одржат на Јужниот тревник на Белата куќа, во Државниот кат и во Градината со рози.
По пристигнувањето во Белата куќа, Си кажа дека Пекинг и Вашингтон делат „историска одговорност“ за напредокот на човештвото и дека мора да „ја зајакнат својата комуникација“, додека Трамп кажа дека ќе водат дискусии за „жешки теми“ – безбедноста и вештачката интелигенција.
Не се на повидок големи исчекори
Засега не се очекуваат големи дипломатски пробиви. Аналитичарите веруваат дека конкретните резултати би можеле да бидат ограничени на продолжување на трговското примирје кое истекува во ноември и договорот за разгледување на заканите поврзани со вештачката интелигенција.
Министерот за финансии на САД Скот Бесент изјави за Фокс њуз во средата, по разговорите со кинескиот вицепремиер Хе Лифенг, дека двете страни се согласиле да го продолжат договорот до 10 јануари. Тој договор ја запре трговската војна во која меѓусебните царини достигнаа повеќе од 100 проценти.
Трамп на социјалната мрежа Трут соушал објави дека двајцата лидери ќе разговараат за „суперинтелигенција“, како што ја нарекува вештачка интелигенција, но дека не очекува големи промени во политиката. „Суперинтелигенцијата ќе биде голема тема на разговор, но сакам да остане точно таму каде што е. Тоа е и ставот на Кина“, напиша Трамп.
Разговор за царините
Според луѓе запознаени со плановите, разговорите би можеле да резултираат и со договори за намалување на одредени царински давачки, борба против шверцот со дрога и проширување на воените контакти. Трамп би можел да побара и ослободување на Американци и други лица притворени во Кина.
Поранешниот заменик на државниот секретар на САД Курт Кемпбел кажа дека самитот е помалку фокусиран на конкретни преговори, а повеќе на можност двајцата лидери да ја покажат својата сила.
„Всушност, тоа е историска реинкарнација на она што во антиката честопати го нарекувавме поединечен дуел – двајца многу моќни луѓе, секој од нив претставувајќи ја својата цивилизација, кои се борат еден против друг“, кажа Кемпбел.
Одржување стабилни односи
Си во моментов е во малку посилна преговарачка позиција, бидејќи извозот на Кина расте, додека Пекинг истовремено ја контролира понудата на минерали од ретки земји, што му дава важна преговарачка моќ во односите со САД.
Двајцата лидери имаат интерес да ги одржат односите стабилни. Трамп се соочува со непопуларната војна со Иран, додека Си се справува со економски предизвици дома.
Но, под површината остануваат голем број прашања кои би можеле повторно да ги разгорат тензиите, вклучувајќи ги Тајван, контролата на извозот и вештачката интелигенција. Тајван, одметнатиот остров кој Кина го смета за своја територија, е најчувствителното прашање.
Чувствителното прашање за Тајван
Американските сојузници во Азија стравуваат дека Трамп можеби е спремен да ја омекне поддршката на САД за Тајван за да обезбеди економски отстапки од Кина.
Се очекува Си да побара од Трамп да ја суспендира продажбата на американско оружје на Тајван. Според извори запознаени со разговорите, тој би можел да го постави тоа прашање за време на нивната планирана посета на Националниот архив на САД во петок.
За возврат, Кина нуди помош во вршењето притисок врз Иран, изјавиле изворите за Ројтерс. По самитот во мај, Трамп кажа дека го ставил на чекање пакетот оружје за Тајван вреден околу 14 милијарди долари, нарекувајќи го „многу добар преговарачки адут“.
Лидерите веројатно ќе разговараат и за војната во Иран, но досега има малку знаци дека Пекинг е подготвен да изврши притисок врз својот сојузник да ги прифати барањата на САД, и покрај прекините што конфликтот ги предизвика во снабдувањето со енергија и трговијата.
Можни трговски договори
Трговијата е областа каде што се очекува поголем простор за договор.
Трамп бара трговски придобивки пред изборите за Конгресот, а американскиот трговски претставник Џејмисон Грир овој месец изјави дека двете земји ќе објават „некои договори за земјоделството и нетарифните пречки“.
Грир во понеделникот изјави дека Кина напредува во својата обврска да купи 200 авиони на Боинг, но не посочи дека наскоро се веројатни дополнителни нарачки.
Аналитичарите веруваат дека вештачката интелигенција може да биде област на соработка, имајќи ги предвид нејзините последици за националната безбедност, економската конкурентност и воените способности.
Министерски разговори и свечена вечера
За време на викендот, Бесент разговараше за вештачката интелигенција со Хео Лифенг, а американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека се разгледува можноста за воспоставување еден вид „жешка линија“, моделирана според комуникацискиот канал кој САД и Советскиот Сојуз го имаа за време на Студената војна, со цел да се спречат опасни инциденти кои би можеле да влијаат на економиите и општествата, па дури и да доведат до конфликти меѓу државите.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека интензивната конкуренција меѓу САД и Кина во областа на вештачката интелигенција веројатно ќе го ограничи просторот за сè повеќе од симболични договори.
На списокот на гости на државната вечера се наоѓаат раководителите на големи технолошки компании, вклучувајќи го Тим Кук од Епл, Џеф Безос од Амазон, Сундар Пичаи од Алфабет, Сем Алтман од ОпенАИ, Илон Маск од Тесла и Јенсен Хуанг од Енвидија.
И покрај ваквиот список на гости, луѓето запознаени со американските планови тврдат дека Трамп и понатаму планира да ја задржи строгата контрола врз извозот на американската технологија кој Кина сака да го ублажи.
Извор: МКД
