Нов законски услов за кандидатите за пратеници
Во Собранието е доставен Предлог-закон за изменување и дополнување на Законот за пратениците, кој го поднесоа пратеници од ВМРО-ДПМНЕ и со кој се предлага воведување нов услов за кандидатите на избори. Со оваа иницијатива се предвидува пратеник да може да биде само лице кое има исклучиво македонско државјанство, што претставува дополнување на постојната законска рамка.
Предлогот е поднесен по скратена постапка и интервенира во членот 2 од законот, при што се додава одредба со која се прецизира дека кандидат за пратеник мора да биде државјанин само на Република Македонија. Покрај овој нов услов, остануваат и сите досегашни критериуми, меѓу кои полнолетство, деловна способност и неосудуваност.
Образложение и усогласување со изборните правила
Во образложението на предлогот се наведува дека целта е уредување и појаснување на условите за избор на пратеници, како и прецизирање на критериумите за вршење на оваа функција. Документот е потпишан од повеќе пратеници, меѓу кои и Антонио Милошоски, а со него се предвидува и усогласување со Изборниот законик во рок од 30 дена по евентуалното стапување во сила.
Според предложените одредби, примената би започнала со објавување во „Службен весник“, по што измените би станале правно важечки. Сепак, нивната конечна примена зависи од собраниската постапка и од тоа дали предлогот ќе биде усвоен.
Политички контекст и реакциите во јавноста
Оваа иницијатива доаѓа во период кога во јавниот простор се засилуваат политички дебати поврзани со прашањето на државјанствата кај носители на јавни функции. Темата повторно отвора расправи за критериумите за учество во законодавната власт и за можните ограничувања што треба да важат за избраните претставници.
Во тој контекст, предлогот веќе предизвикува различни толкувања и очекувања во политичката јавност, особено во однос на неговото влијание врз идните изборни правила и законската рамка.