Пилот-проектот во Велика Британија со силни резултати
Четиридневната работна недела сè повеќе добива поддршка во Европа, а најголемиот пилот-проект досега покажува конкретни ефекти врз продуктивноста и благосостојбата на вработените.
Во Велика Британија, 61 компанија учествувала во шестмесечен тест на овој модел. Дури 92 проценти од нив одлучиле да го задржат и по завршувањето на пилот-фазата. Истражувањето покажало дека 71 процент од вработените пријавиле намалено чувство на прегорување, 39 проценти имале помалку стрес, а 37 проценти забележале подобрување на физичкото здравје.
Покрај тоа, компаниите пријавиле раст на приходите од 35 проценти во споредба со истиот период претходната година. Овие податоци ја отвораат дебатата за тоа дали ваквиот модел може да стане стандард и во други сектори.
Различни модели во Европа и нивните ефекти
Неколку европски земји веќе експериментираат со скратена работна недела, но со различни пристапи.
Во Белгија, вработените имаат право да побараат четиридневна работна недела, но без намалување на работните часови. Тие треба да ги распределат 38-те часа во четири дена, што значи дека целта е флексибилност, а не скратување на работното време.
Во Холандија, пак, просечната работна недела изнесува 32 часа. Таму приоритет се дава на балансот меѓу приватниот живот и работата, иако тоа може да значи и пониски приходи. Податоците покажуваат дека продуктивноста останува стабилна и покрај помалиот број работни часови.
Во Франција, работната недела е ограничена на 35 часа, а можноста за четиридневен распоред зависи од договорите со работодавачите.
Експерименти и отпор: Германија и Исланд со различни ставови
Искуствата од други земји покажуваат дека моделот има потенцијал, но и предизвици.
Во Исланд, пократкото работно време за иста плата веќе е пошироко прифатено. Таму се смета дека квалитетот и ефикасноста на работата се поважни од бројот на часови.
Во Германија, околу 70 компании започнале експеримент со четиридневна работна недела. По две и пол години, 73 проценти од нив продолжиле со моделот, при што вработените постигнувале исти или подобри резултати. Студијата покажала дека нема финансиски загуби, стресот се намалил за 20 проценти, а се намалиле и боледувањата.
Сепак, постои и силен отпор. Канцеларот Фридрих Мерц и дел од бизнис-заедницата сметаат дека ваквиот пристап не е соодветен во услови на економска стагнација и недостиг на работна сила.
Од друга страна, поддржувачите на моделот укажуваат дека дигитализацијата и вештачката интелигенција овозможуваат поголема ефикасност, што ја прави четиридневната работна недела сè поизводлива во современата економија.