За забрзување на процесот на енергетска транзиција, покрај усогласувањето на законските одредби, неопходни се континуирани вложувања во развојот на паметна дистрибутивна мрежа што ќе овозможи напредок на пазарот. Според податоците од социо-економската студија „Бела книга“, изработена од Економскиот факултет и Факултетот за електротехника и информациски технологии при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, вкупните инвестиции на ЕВН Македонија од 2006 година досега достигнаа 850 милиони евра.
Овие инвестициски циклуси придонесоа за зајакнување на домашната економска стабилност и овозможија технички предуслови за ефикасна транзиција на системот. Во делот на инфраструктурата, во овој период се изградени 5.561 километар нова мрежа, реконструирани се 3.056 километри од постојната дистрибутивна линија, модернизирани се 1.761 трафостаница и пуштени се во употреба 1.368 нови трафостаници.
Во текот на 2024 година беше реализиран рекорден инвестициски обем од 75,6 милиони евра насочен кон развој на инфраструктурата и имплементација на нови технолошки решенија, што резултираше со намалување на загубите на електрична енергија во мрежата за речиси 40 проценти. Најавите на компанијата укажуваат дека вкупните вложувања наскоро ќе го надминат износот од една милијарда евра.
Транзицијата на енергетскиот пазар ќе донесе суштински структурни поместувања и ќе има влијание врз крајната цена на струјата, која според меѓународните практики го рефлектира обемот на реализираните капитални инвестиции. Подготвеноста на целата електродистрибутивна мрежа претставува главен предуслов крајните корисници да ги почувствуваат придобивките од реформите, при што паралелно е потребно забрзување на законската регулатива.
Ресорното Министерство за енергетика и минерални суровини го изработи законскиот пакет „Чиста енергија“, насочен кон модернизација на секторот и поголема активност на потрошувачите. Со Законот за енергетика, кој стапи на сила во мај 2025 година, се дефинира основата за имплементација на напредни мерни уреди и усогласување на домашните стандарди со европското законодавство.
Стратешката насока на овие реформи е поставена со Интегрираниот национален план за енергија и клима 2025–2030, кој вклучува 61 мерка, односно 26 за процесот на декарбонизација, 20 за енергетска ефикасност и 11 активности за јакнење на пазарот. Планираните проекти ги спојуваат новите капацитети од сонце, ветер и хидропотенцијал со батериски системи за складирање енергија и регионална соработка, при што Електродистрибуција веќе поднесе техничко-економска анализа до Регулаторната комисија за енергетика и Секретаријатот на Енергетската заедница.
По добивањето на официјална препорака од регулаторното тело, Владата треба да ја донесе конечната одлука за динамиката според која дистрибутивниот оператор ќе продолжи со инсталирањето на паметните системи за мерење.
Воведувањето на овие броила овозможува поквалитетна услуга, прецизно следење на потрошувачката и ги отвора можностите за интеграција на домашниот електроенергетски систем со пазарот на Европската Унија. Во досегашниот процес компанијата инвестираше 45 милиони евра за паметни броила и дополнителни 28,3 милиони евра во специјализирана опрема, а предвидено е до крајот на 2030 година во овие проекти да бидат вложени уште 40 милиони евра.