Домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен, а меѓународните трансфери на парични средства сами по себе не претставуваат индикатор за некакви сомнителни активности. Ова го истакна гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, коментирајќи ги актуелните наводи за финансиски одливи во странство.
Славески појасни дека клучни фактори се секогаш правната основа, природата и специфичните околности под кои се извршуваат трансакциите, како и нивната целосна усогласеност со законите. Преку својата официјална објава на социјалната мрежа „X“, тој потврди дека централната банка спроведува постојан и детален надзор врз работењето на сите деловни банки во земјата.
„Банкарскиот систем е стабилен и отпорен. Народната банка континуирано го следи работењето на сите банки, нивната ликвидност, капиталната позиција и изложеноста на ризици“, наведува гувернерот.
Гувернерот посочи дека движењето на капиталот преку границите е стандарден и вообичаен процес во рамките на глобалната и современата економија. Домашните компании редовно ги подмируваат своите обврски кон странските добавувачи, комерцијалните банки секојдневно сервисираат налози за своите клиенти, додека бизнис субјектите и инвеститорите ги пласираат средствата како на домашниот, така и на странските пазари. Во тој контекст, и Македонија континуирано бележи финансиски приливи и одливи, во кои спаѓаат и портфолио-инвестициите во странство.
Според неговото образложение, надлежните регулаторни институции имаат должност да го следат одливот на капитал, но мора да се земе предвид дека мотивите за ваквите инвестициски чекори можат да бидат од најразлична природа.
„Инвеститорите го преместуваат финансискиот капитал од различни причини – во потрага по повисоки приноси, поповолна инвестициска клима или во услови на зголемена неизвесност“, вели Славески.
Славески нагласи дека самиот факт што одредени финансиски средства се префрлаат преку граница не смее веднаш и паушално да се толкува како криминална или незаконска активност. За да се носат сериозни заклучоци за неправилности, потребно е темелно и стручно испитување на документацијата и правната рамка под која се извршени трансферите.
Во делот на банкарската контрола, Славески потенцираше дека Народната банка применува двојна супервизија врз банкарскиот сектор, која опфаќа секојдневно вонтеренско следење на финансиските текови и редовни теренски контроли во самите банки, во тесна соработка со домашните и со странските регулаторни органи.
Тој потсети и на високите меѓународни признанија што Македонија и нејзината централна банка ги имаат добиено на планот на спречувањето на перењето пари и финансирањето тероризам, нагласувајќи дека институцијата има примарен интерес да го зачува својот углед и постигнатите резултати.
„Ние сме многу повеќе заинтересирани за зачувување на постигнатото отколку кој било душегрижник што повеќе се грижи за интересите на друга, отколку на сопствената држава“, рече гувернерот.
Како силен аргумент за квалитетот на контролните механизми, Славески ја издвои официјалната одлука на Европската комисија од 2021 година, со која регулаторните стандарди на македонската супервизија беа признати како целосно еквивалентни на оние во Европската Унија.
Тој испрати јасна порака до јавноста дека кредибилитетот на финансискиот сектор мора да се базира на објективни факти, а не врз шпекулации кои непотребно креваат паника.
„Народната банка ја следи состојбата и презема мерки во рамките на своите надлежности за зачувување на стабилноста на банкарскиот систем, како еден од клучните столбови на економската стабилност“, истакна гувернерот.
Славески заклучи дека институцијата со сите расположливи инструменти будно ги следи процесите и активно дејствува за одржување на монетарната и економската стабилност во државата.