Крајно десничарската партија „Алтернатива за Германија“ (AfD) го освои првото место на покраинските избори во североисточна Германија во неделата, според проекциите на гласовите, нанесувајќи ѝ на Христијанско-демократската унија (CDU) – предводена од Фридрих Мерц – најтежок изборен пораз од 1949 година.
Самиот Мерц изјави: „Ова е катастрофа“.
Сепак, тој навести дека ќе продолжи интензивно да работи како канцелар и ќе остане посветен на својата реформска агенда. Со оваа изјава, Мерц ги отфрла шпекулациите дека лошиот резултат на CDU би можел да го принуди на оставка.
На истовремените избори во главниот град Берлин, крајно левичарската партија „Ди Линке“ (Die Linke) освои 25,3 отсто од гласовите, додека уделот на конзервативците на Мерц (CDU) – кои претходно владееја со Берлин во коалиција со SPD – драстично падна на 19 отсто. AfD исто така забележа раст во либералниот Берлин, освојувајќи 16,3 отсто.
Според проекциите на јавните радиодифузери, AfD освои 38,3 отсто од гласовите во покраината Мекленбург-Западна Померанија, додека Социјалдемократите (SPD) добија 35,4 отсто. Двете партии убедливо ги надминаа конзервативците на Мерц (CDU), кои според последните пребројувања паднаа на само 4,9 отсто. Со таков слаб резултат, CDU остана далеку под прагот од пет отсто потребен за влез во покраинскиот парламент, што значи дека партијата целосно ќе биде исклучена од власта во тој регион. Иако резултатите од неделата можеби нема веднаш да му зададат фатален удар на Мерц, неговиот низок личен рејтинг, внатрешното и јавното противење на реформите, како и претходниот триумф на AfD над CDU во Саксонија-Анхалт, фрлија сериозен сомнеж врз политичката иднина на лидерот на CDU.
.
„Сега ќе биде уште потешко за владата на Мерц да собере храброст и политичка поддршка за програма за темелни реформи“, изјави за Ројтерс Марсел Фрачер, претседател на истражувачкиот институт DIW.
Фрачер предупредува дека пропаѓањето на коалициските опции и ослабената позиција на CDU би можеле да доведат до политичка парализа и понатамошен раст на AfD пред сојузните избори во 2029 година. По тешките загуби на ЦДУ (CDU) на изборите на 6 септември во Саксонија-Анхалт – каде што АфД (AfD) за малку ќе освоеше апсолутно мнозинство – неодамнешните резултати од Мекленбург и Берлин извршија дополнителен притисок врз стратегијата на „заштитен ѕид“ (*Brandmauer*), преку која ЦДУ традиционално одбива каква било форма на коалиција или соработка со екстремната десница.
Зошто ЦДУ изгуби поддршка?
Уште од самиот почеток на својот мандат, Мерц имаше тешкотии да ја придобие довербата на поширокото гласачко тело. Низа комуникациски пропусти, во комбинација со непопуларните мерки на ЦДУ во врска со реформите во пензискиот, даночниот и здравствениот систем, предизвикаа бран на незадоволство.
Разочарувањето од работата на владата предводена од ЦДУ се прелеа и на локално ниво, каде што гласачите го изразија своето противење на високите трошоци за живот и цените на енергенсите. Дури ни најавата на Мерц за мерки за олеснување на состојбата минатата недела – како што е намалувањето на даноците на горивото – не успеа да ја спаси ЦДУ од историски изборен дебакл.
Иако германскиот вицеканцелар и лидер на СПД (SPD), Ларс Клингбајл, повикува на промена на курсот и преиспитување на пензиската реформа, Фридрих Мерц инсистира на продолжување на социо-економските реформи на ЦДУ, тврдејќи дека тие се клучни за заживување на германската економија која стагнира.
„Она што мораме да го направиме сега бара храброст, цврстина и трпение. Овие реформи се единствениот противотров за авторитарниот отров што сè подлабоко навлегува во нашето општество“, изјави Мерц, бранејќи ги политиките на ЦДУ.
Дури и популарната премиерка на Мекленбург-Западна Померанија, Мануела Швезиг (СПД), забележа пораст во анкетите токму преку отворено критикување на непопуларните реформи на федералната влада на Мерц и на политиката за поддршка на Украина.