Жените живеат подолго од мажите, јазот значително варира по земји
Очекуваниот животен век при раѓање во Европската Унија во 2024 година достигна 81,5 години, покажуваат податоците на Еуростат, додека во Македонија истиот изнесува 76,6 години, според Статистичкиот годишник за 2025 на Државниот завод за статистика. Разликите се значајни и меѓу регионите во рамките на ЕУ – највисок животен век се бележи во шпанскиот регион Комунидад де Мадрид со 85,7 години, додека најнизок е во Северозападен регион во Бугарија со 73,9 години.
– Жените на ниво на ЕУ се очекува да живеат 84,1 години, или 5,2 години подолго од мажите, кои имаат 78,9 години. Во Македонија, според последните податоци, жените живеат во просек 78,86 години, а мажите 74,48 години, што создава родов јаз од 4,4 години – велат од Државниот завод за статистика.
На регионално ниво, четири области имаат животен век од 85 години или повеќе: шпанскиот регион Комунидад де Мадрид (85,7 години), италијанските региони Провинција Автонома ди Тренто и Провинција Автонома ди Болцано/Бозен и шведскиот регион Стокхолм (сите 85,0 години). Спротивно, меѓу петте региони со најнизок животен век, три се во Бугарија: Северозападен (73,9 години), Северен централен (74,9 години) и Североисточен (75,4 години), а останатите два се Мајоте во Франција (74,5 години) и Ешак-Маѓароржаг во Унгарија (75,1 години).
Опоравување по падот предизвикан од пандемијата
Европската статистика покажува дека очекуваниот животен век при раѓање се намали во 2020 година на 80,4 години и во 2021 година на 80,1 години поради пандемијата COVID-19. Сепак, од тогаш следува постепено опоравување, со 81,5 години во 2024 година, што е повисоко од вредностите пред пандемијата (81,3 години во 2019 година).
Во Македонија, очекуваниот животен век исто така расте – од 75,32 години за периодот 2021-2023 година, на 76,63 години за 2022-2024 година, што претставува зголемување од 1,3 години. – Очекуваниот животен век бележи позитивен тренд, но предизвиците остануваат, особено за мажите, каде родовиот јаз изнесува 4,4 години – велат од Државниот завод за статистика.
Разлики меѓу земјите – родовиот јаз варира
Најголемиот јаз меѓу жените и мажите во ЕУ е во Латвија, каде жените живеат 9,8 години подолго од мажите, по што следуваат Литванија (8,6 години) и Естонија (8,4 години). Најмал јаз се бележи во Холандија (2,8 години), Шведска (3,1 година) и Ирска (3,4 години). Овие податоци ја покажуваат значајната варијабилност и укажуваат дека социјалните и здравствените политики силно влијаат врз должината на животот.
Овој извештај укажува на континуираната важност од следење на здравствените показатели и подобрување на условите за долгорочно здравје и квалитет на живот, како на ниво на Европа, така и во Македонија.