Литар дизел во Босна и Херцеговина минатата недела во просек чинел 1,90 евра. Горивото е поевтино отколку во Србија и Црна Гора, но поскапо отколку во Хрватска, додека во Македонија е убедливо најевтино во регионот.

Кога цените ќе се пресметаат во евра, дизелот во 41. недела (од 5 до 11 октомври) бил најскап во Србија, каде што литар чинел 2,01 евро. Следуваат Црна Гора со 1,96 евра и БиХ со 1,90 евра. Хрватска е нешто поевтина, со цена од 1,84 евра, додека Македонија е во посебна категорија – тука литар дизел чини само 1,58 евра.

Кај бензинот разликите се значително помали. Во БиХ, Хрватска, Србија и Црна Гора литар бензин БМБ 95 чини меѓу 1,74 и 1,77 евра, а единствено Македонија се издвојува со цена од 1,60 евра.

Возачите во БиХ во изминатите недели почувствуваа поскапување на дизелот. Според податоците од регистарот на цените на горивата, од 32. недела (од 3 до 9 август) до 41. недела (од 5 до 11 октомври), дизелот поскапел од 1,76 на 1,90 евра, односно за 8,1 отсто.

Најскап бил во 39. недела (од 21 до 27 септември), кога литар чинел 1,93 евра, а во последните две недели (од 28 септември до 11 октомври) цената бележи благо намалување.

Цените за БиХ се преземени од порталот CijeneGoriva.ba, кој за Федерацијата користи официјална евиденција на цените, а за Република Српска пријави од возачите, па станува збор за просечни цени на бензинските пумпи.

Интересно е и колкава е разликата меѓу цените на дизелот и бензинот. Во БиХ таа изнесува околу 16 евроценти по литар, односно 9,1 отсто. Во Хрватска разликата е помала, во Црна Гора и Србија е поголема, додека во Македонија дизелот е дури и поевтин од бензинот.

Дел од објаснувањето лежи во даночната политика. Македонија применува намален ДДВ од 10 отсто за евродизелот и ја намали акцизата за четири денари по литар, додека Црна Гора ги намали акцизите за 20 отсто кај бензините и за 10 отсто кај евродизелот.

Како изгледа тоа во семејниот буџет? Полнењето резервоар од 50 литри дизел во БиХ чини околу 95,10 евра, во Србија околу 100,72 евра, а во Македонија околу 78,74 евра, односно 16,36 евра помалку отколку во БиХ.

На цените влијае и движењето на светскиот пазар на нафта. Цената на нафтата „Брент“, поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, повторно надмина 100 долари за барел.

Цените веќе се менуваат, па од вторник, 13 октомври, горивата во Црна Гора поскапеа. Еуросупер 95 чини 1,80 евра, а евродизелот 1,98 евра за литар. Во Хрватска, пак, дизелот е поевтин за еден евроцент и чини 1,83 евра за литар.

За останатите земји во споредбата се користени пропишаните максимални малопродажни цени. Во Србија, евродизелот чини најмногу 236 динари, а бензинот 207 динари за литар.

Во Црна Гора, од 6 до 12 октомври, еуросупер 95 чинел 1,77 евра, а евродизелот 1,96 евра, според пресметката на Министерството за енергетика и рударство.

Во Хрватска, според одлуката на Владата, цените изнесувале 1,74 евра за еуросупер 95 и 1,84 евра за евродизел.

Во Македонија, од 6 октомври, според одлуката на Регулаторната комисија за енергетика, максималните цени изнесуваат 98,50 денари за еуросупер БС-95 и 97 денари за евродизел.

Сите цени во споредбата се пресметани во евра за полесно споредување. За пресметката на цените во БиХ е користен фиксниот курс од 1,95583 конвертибилни марки за едно евро, за српските динари е користен средниот курс на Народната банка на Србија од 9 октомври (117,3657 динари за евро), а за македонските денари курсот од околу 61,5 денари за евро.