Планетата Земја е на пат да ја заврши 2026 година како втора најтопла откако се вршат мерењата. Постои сериозна можност дури и да биде соборен апсолутниот историски рекорд што беше поставен во текот на 2024 година.
Додека планетата го бележи најтоплиот октомври досега, јужниот дел на Балканот, Грција, јужна Италија и источниот Медитеран имаа температури пониски од вообичаените просеци. Во делови од овие региони негативното температурно отстапување достигнуваше околу два степени под вообичаеното ниво.
За разлика од медитеранскиот регион, во западниот дел на Антарктикот измерените вредности беа за повеќе од седум степени над просечните показатели, додека на одредени мерни точки разликата изнесуваше дури до 11 степени повисока температура.
На глобално ниво, октомври се позиционираше како најтопол во историјата. Според податоците на европската климатска служба „Коперник“, пресметана е веројатност од 20 отсто тековната година целосно да го изедначи или да го надмине актуелниот годишен рекорд.
На врвот на историската листа на најтопли години засега цврсто стои 2024 година, период во кој глобалната температура беше за 1,60 Целзиусови степени над прединдустрискиот просек. На втората позиција се наоѓа 2023, додека 2025 година заврши како трета најтопла, со минимална разлика од само 0,01 степен во споредба со претходната година.
Сепак, тековната 2026 година веќе ги надминува остварените резултати од 2023 и 2025 година за истиот временски период. Според официјалните мерења за првите десет месеци, просечната температура на Земјата била за 0,07 степени под рекордната 2024, но за 0,05 степени повисока од онаа регистрирана во 2023 година.
Просечната температура на планетата во изминатиот октомври се искачи на 15,35 степени, што претставува 1,75 степени над прединдустриското ниво. Ова претставува трет последователен месец во кој глобалното затоплување ја пробива критичната граница од 1,5 степени.
Глобалната топлина не се манифестираше подеднакво на сите континенти и географски ширини.
Како главен дополнителен катализатор за ваквите екстремни вредности научниците го посочуваат континуираното засилување на климатскиот феномен Ел Нињо во басенот на Тихиот Океан.
Просечната температура на морската површина надвор од поларните подрачја во октомври достигна 20,95 степени, со што е поставен нов рекорд за овој месец.
Во тропскиот појас на Пацификот, во регионот што метеоролозите го следат како клучен репер за Ел Нињо, површинската температура на морето достигна 29,94 степени. Ова претставува температурно отстапување од 3,21 степени над вообичаеното, надминувајќи ги сите претходно регистрирани силни епизоди на оваа природна појава.
„Во тропскиот дел на Тихиот Океан Ел Нињо продолжува да зајакнува, при што температурата на морската површина во регионот што научниците го користат како главен показател за следење и дефинирање на оваа климатска појава достигна историски максимум“, соопшти климатската служба Коперник.
Актуелните научни пресметки укажуваат дека просечната глобална температура за целата 2026 година ќе се движи во интервал меѓу 1,56 и 1,61 степен над прединдустриските стандарди.
Доколку овие официјални прогнози се остварат, 2026 ќе стане втората календарска година во историјата, веднаш по 2024, со измерена просечна температура што го надминува прагот од 1,5 степени.
Исто така, четиригодишниот климатски просек за целиот период од 2023 до 2026 година според анализите ќе ја надмине оваа дефинирана температурна граница.
