Дури и слабата светлина од мобилен телефон, дигитален часовник, вклучен телевизор или улична светилка што продира низ ролетните може да биде поврзана со промени во структурата и функцијата на срцето. Ново истражување покажало дека такви промени можат да се забележат и пред појавата на симптоми или дијагностицирана кардиоваскуларна болест, пишува „Е-клиника“.
Истражувањето, објавено во научното списание „Јуропиен харт џурнал“, открило рани промени на срцевиот мускул кај луѓето кои биле изложени на поголемо количество светлина додека спиеле.
Во него биле вклучени повеќе од 11.000 лица од британската база „Ју-Кеј Бајобанк“, кои на почетокот немале кардиоваскуларни заболувања. Учесниците седум дена носеле уред на зглобот што ги регисточему нивната активност и количеството светлина на кое биле изложени во текот на ноќта.
Приближно три години подоцна, на испитаниците им била направена магнетна резонанца на срцето. Со неа научниците ја анализирале големината на срцевите шуплини, дебелината на срцевиот мускул и неговата способност за контракција.
Кај лицата кои во текот на ноќта биле повеќе изложени на светлина посилна од три лукса биле забележани поголема маса и нешто подебел ѕид на левата комора, помалку ефикасна контракција на срцевиот мускул, како и неповолни промени на десната комора и левата преткомора.
Научниците утврдиле и дека промените биле поизразени кај лицата кои биле изложени на поголемо количество светлина во текот на ноќта.
Три лукса претставуваат многу слабо осветлување. Толкаво количество светлина може да доаѓа од екран на мобилен телефон, дигитален часовник, светлина од ходникот или улична светилка што продира во спалната соба.
Задебелувањето на срцевиот мускул не значи дека срцето станува посилно. Кога подолго време е изложено на зголемено оптоварување, срцето може да ја промени својата структура. Срцевиот мускул може да стане подебел, шуплините да ја променат големината, а ткивото да ја изгуби способноста правилно да се опушта и да се контрахира. Овој процес е познат како ремоделирање на срцето.
Промените регистрирани во истражувањето биле мали и субклинички, што значи дека испитаниците не морале да чувствуваат никакви тегоби. Сепак, снимките од магнетната резонанца покажале рани показатели за понеповолна структура и функција на срцето.
Претходни истражувања веќе ја поврзаа изложеноста на светлина во текот на ноќта со поголема зачестеност на срцев удар, срцева слабост, атријална фибрилација и мозочен удар. Новото истражување нуди можно делумно објаснување, односно дека одредени промени во срцето би можеле да се појават пред развојот на клинички препознатлива болест.
Едно од можните објаснувања е нарушувањето на циркадијалниот ритам, односно внатрешниот биолошки часовник. Тој не ги регулира само спиењето и будењето, туку влијае и врз лачењето хормони, крвниот притисок, пулсот, метаболизмот и автономниот нервен систем.
Ноќната изложеност на светлина може да го намали лачењето мелатонин, да го наруши биолошкиот ритам и да го скрати времетраењето на сонот. Авторите на истражувањето процениле дека пократкиот сон би можел да објасни меѓу 24 и 49 отсто од забележаната поврзаност меѓу светлината во текот на ноќта и промените на срцето.
Научниците, сепак, нагласуваат дека резултатите покажуваат поврзаност, но не и докажана причинско-последична врска. Наодите не значат дека една ноќ со вклучен телевизор или телефон покрај креветот ќе го оштети срцето, ниту дека секој што спие со светлина ќе развие срцево заболување.
Истражувањето има и одредени ограничувања. Изложеноста на светлина била мерена само седум дена, а сензорот бил поставен на зглобот, поради што врз резултатите можеле да влијаат положбата на раката, облеката или постелнината.
Затемнувањето на просторијата во која се спие, сепак, претставува едноставна мерка што може да придонесе за подобар сон. Телевизорот може да се исклучи, мобилниот телефон да се остави подалеку од креветот или со екранот свртен надолу, а непотребните светлечки индикатори да се изгаснат или да се покријат.
Ако во спалната соба продира улично осветлување, можат да помогнат ролетни, завеси за затемнување или маска за спиење. Доколку ноќното светло е неопходно за безбедно движење, особено кај повозрасните лица, се препорачува тоа да биде многу пригушено и поставено ниско.
Во утринските часови важи спротивното правило. Изложеноста на природна дневна светлина му помага на организмот правилно да го усогласи биолошкиот часовник. Повеќе природна светлина во текот на денот и помалку вештачка светлина навечер може да придонесат за поквалитетен сон и подобро кардиоваскуларно здравје.