ФОН ДЕР ЛАЈЕН ПОРАЧА ДЕКА ЕУ МОРА ДА НАЈДЕ АЛТЕРНАТИВА НА НАТО: Треба да заживее заедничка одбрана на унијата

Фон дер Лајен: Време е да се активира клаузулата за меѓусебна одбрана на ЕУ

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека Европската Унија мора да ја „оживее“ својата клаузула за меѓусебна одбрана и да се позиционира како сигурносен гарант за своите членки. Таа порача дека Унијата треба колективно да биде подготвена за самоодбрана, користејќи го зголеменото инвестирање во одбраната како одговор на војната на Русија во Украина и преиспитувањето на трансатлантските врски од страна на Доналд Трамп, пренесува Фајненшл Тајмс.

Говорејќи на Минхенската безбедносна конференција, фон дер Лајен истакна дека меѓусебната одбрана не е избор, туку обврска на ЕУ. „Еден за сите, сите за еден“, нагласи таа, додавајќи дека Европа мора да се промени за да опстане.

Член 42.7 и новата безбедносна реалност

Членот 42.7 од Договорот на ЕУ предвидува земјите-членки да обезбедат помош и поддршка доколку некоја од нив биде жртва на вооружена агресија на својата територија. Досега оваа одредба била активирана само еднаш, од страна на Франција по терористичките напади во Париз во 2015 година.

Со оглед дека речиси сите членки на ЕУ се и дел од НАТО, клаузулата не се сметала за клучен дел од нивната одбранбена стратегија. Сепак, според фон дер Лајен, европското занемарување на сопствената безбедност претставува „непријатна вистина“ која суштински се изменила во актуелниот геополитички контекст.

Продлабочување на соработката и развој на капацитети

Фон дер Лајен оцени дека ЕУ треба да ги формализира новите безбедносни партнерства со земји како Обединетото Кралство, Норвешка, Исланд и Канада, како и да работи во одбранбени коалиции што не мора да ги опфаќаат сите 27 членки.

Таа повика на развој на европски стратешки капацитети во областа на вселената, разузнавањето и напредните воени способности, нагласувајќи дека „ниедно табу не смее да остане недопрено“. Според неа, европскиот начин на живот, демократските темели и довербата на граѓаните се соочуваат со нови предизвици, од територијални прашања до трговски и технолошки регулативи.